Rodzina Kamińskich

powiększ mapę

Galeria

Zdjęć: 2

„Jej wzrok przyciągnęło zwłaszcza jedno dziecko” – historia rodziny Kamińskich

Anna weszła do sali klasztoru sióstr Urszulanek w Krakowie, pełnej chorych i niedożywionych dzieci. „Jej wzrok przyciągnęło zwłaszcza jedno dziecko. Leżało w kącie i miało bardzo smutne oczy. Wzięła je na ręce, a ono mocno się w nią wtuliło. Tym dzieckiem byłam ja” – opowiada Monika Goldwasser.

Anna i Maksymilian Kamińscy mieszkali w Krakowie, pobrali się podczas II wojny światowej. Dla Anny było to drugie małżeństwo – z pierwszym mężem farmaceutą prowadziła aptekę, drugi pracował w fabryce. Anna i Maksymilian nie mieli dzieci, chociaż bardzo tego pragnęli.

Jesienią 1942 roku Maksymilian udał się do klasztoru sióstr Urszulanek przy ul. Starowiślnej 9 w Krakowie w poszukiwaniu siostry jednej ze znajomych w pracy.  W klasztorze  mieszkało wiele polskich, żydowskich i węgierskich sierot – dziewczynek do trzeciego roku życia. Podczas wizyty przełożona s. Jadwiga Glemówna poprosiła Kamińskiego, aby zaopiekował się choć jednym dzieckiem. Wkrótce przyjechał do klasztoru ponownie, razem z żoną. Do domu wrócili z małą dziewczynką, Moniką.

Trafiła do klasztoru Urszulanek w 1942 roku. Miała kilka miesięcy i była bardzo chora. Kamińscy wiedzieli, że jest żydowskim dzieckiem – miała przy sobie karteczkę z nazwiskiem i imionami rodziców. Nadali jej nowe imię – Łucja.

Anna ukrywała się z dzieckiem aż do zakończenia wojny. Przebywała w różnych kryjówkach w Krakowie, m.in. w ciasnej piwnicy z inną żydowską kobietą. Mieszkała także w domu swojej znajomej poza miastem.

„»Wyrosłaś na taką ładną dziewczynę!« – usłyszałam od tej znajomej po latach. Wskazała gdzie stało moje łóżeczko, wspominała jak moja polska mama bardzo się o mnie troszczyła. Zdobywała leki, w nocy przyprowadzała lekarza. Wszystko, by mnie ratować”.

Po wojnie Kamińscy wyjechali na tzw. ziemie odzyskane, gdzie rozpoczęli nowe życie. Zapewnili  przybranej córce szczęśliwe dzieciństwo, a przeszłość trzymali w tajemnicy.

„Kiedyś coś nabroiłam i usłyszałam od mamy: »Ach, ty niedobry Goldwasserze!«. Mówię: »Mamo, dlaczego wyzywasz mnie od jakichś Niemców?«. To nie był przypadek. Już wtedy przygotowywali mnie do poznania prawdy”, wspomina Monika.

Gdy znalazła w domu karteczkę, którą miała przy sobie w klasztorze, zaczęła wątpić, że jest dzieckiem Kamińskich. Był to jedyny ślad jej żydowskiej tożsamości. Na wyjawienie prawdy Anna zdecydowała się tuż przed śmiercią. Wcześniej radziła się w tej sprawie najbliższej rodziny.

„Miałam 22 lata. Zawołała mnie do siebie: »Usiądź dziecko, mam ci coś do powiedzenia«. Opowiadała i płakała, a ja słuchałam. Wtedy postanowiłam – to będzie moja tajemnica”.

Wkrótce zmarł także Maksymilian, a Łucja znowu została sama. Przez wiele lat nie szukała informacji o biologicznych rodzicach, nikomu nie zdradziła swojej tajemnicy. Nawet wtedy, gdy założyła własną rodzinę. Przełom nastąpił w 1990 roku. W telewizji zobaczyła kobietę, która poszukiwała Moniki Goldwasser, córki doktora Adama i Salomei: „Pomyślałam: Boże, przecież ona szuka mnie!”.

Po spotkaniu z siostrą biologicznej matki, Monika zaczęła docierać do dokumentów i świadków historii. Pierwsze kroki skierowała do Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie.

„W wieku 50 lat po raz pierwszy zobaczyłam moją biologiczną mamę na fotografii. »Popatrz, jaka jesteś podobna do mamy, spójrz« – usłyszałam i wybiegłam na korytarz. To była emocja”.

Biologicznymi rodzicami Moniki byli Adam i Salomea Goldwasserowie. Ich jedyna córka przyszła na świat w 1941 roku w Myślenicach. Przed wywiezieniem Żydów do getta w Skawinie, Goldwasserowie oddali ją w ręce polskiej rodziny ze wsi pod miastem. Podczas deportacji, na rękach, zamiast córki, Salomea trzymała lalkę. Razem z mężem zginęła wkrótce w Skawinie. Po kilku miesiącach Monika trafiła do sióstr Urszulanek w Krakowie.

„Przeszłość się o mnie upomniała” – przyznaje Monika.

W 2016 roku Anna i Maksymilian Kamińscy zostali pośmiertnie uhonorowani tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. O nadanie tego tytułu wystąpiła ich przybrana córka Monika Goldwasser, którą ocalili z Zagłady.

Bibliografia

  • Mateusz Szczepaniak, Wywiad z Moniką Goldwasser, Warszawa 11.08.2016