Rodzina Ruszkowskich

powiększ mapę

Audio

3 audio

Historia pomocy - Rodzina Ruszkowskich

Cztery rodziny zaryzykowały własne życie, by uratować Marka Altstadta ze Lwowa, żołnierza Wojska Polskiego, który stracił nogę w kampanii wrześniowej.

Najpierw ukrywał się na ul. Koszykowej w Warszawie. Załatwiono mu aryjskie papiery, podjął pracę w Monopolu Tytoniowym. Rozpoznano go tam. „I wtedy – napisał w 1993 do Żydowskiego Instytutu Historycznego – pani Aurelia Marszewska, koleżanka z pracy, natychmiast, bo decydowały sekundy, zorganizowała wywiezienie mnie stamtąd tylną bramą”.

Przywiozła go do swojej rodziny. Mieszkała z matką i siostrą przy ul. Radnej. „Żyliśmy więc wspólnie z nim – napisała Aurelia– bardzo skromnie z zarobków moich i mojej matki, często doraźnie również z pieniędzy zarobionych przez nas wszystkich”.

Był u nich prawie dwa lata. Z dwutygodniową przerwą, kiedy musiały go wywieźć do swoich znajomych na Żoliborzu. Znowu znalazł pracę, w Wytwórni Papierów Wartościowych i znowu znalazł się ktoś, kto zwątpił w jego aryjskość. Przewieziony więc został do Alberta i Florentyny Szartów ze wsi Dębe Wielkie, gdzie doczekał wkroczenia Armii Czerwonej.

Napisał: „Dzięki tej pomocy nie przebywałem w getcie ani nie straciłem życia”. 

Bibliografia

  • Sakowicz Karolina Stolarska Magdalena, Wywiad z Aurelią Marszewską, 1.01.2008
  • Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego, 349, 1930
  • Gutman Israel red. nacz., Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, Ratujący Żydów podczas Holocaustu, Kraków 2009