Historia pomocy - Goldschmidt Aniela i Tarabuła Leonia | Polscy Sprawiedliwi

Goldschmidt Aniela i Tarabuła Leonia

powiększ mapę

Historia pomocy - Goldschmidt Aniela i Tarabuła Leonia

Latem 1942 r., jeszcze przed likwidacją getta w Pińczowie, rodzice ośmioletniej Haliny Fiszer  polecili dziewczynce aby uciekła i schroniła się w domu ich znajomej dr Anieli Goldschmidt. Dr Goldschmidt poślubiła przed wojną żydowskiego lekarza – oficera Wojska Polskiego – który zginął zamordowany w Katyniu. Z pomocą rodziny samotnie wychowywała dwie córki.

Dr Goldschmidt zabrała dziewczynkę do domu swojej siostry, która mieszkała z mężem i trójką dzieci w Miernowie koło Pińczowa. Pomimo bardzo złej sytuacji materialnej, rodzina Tarabułów zgodziła się przyjąć żydowskie dziecko, którego dotąd nigdy wcześniej nie widziała. Uznano, że będzie uchodziła za ich kuzynkę. Aby uniknąć denuncjacji przez sąsiadów, Leonia (Leonka) Tarabuła ochrzciła dziecko. Halina wzrastała w miłości, otoczona najlepszą opieką, a ponieważ nie mogła chodzić do szkoły, czytać i pisać uczono ją w domu. Halina spędziła u rodziny Tarabułów trzy lata, które, jak później wspominała, przygotowały ją do normalnego życia. 

Po wojnie Tarabułowie zdecydowali, że w trosce o przyszłość dziecka, dziewczynka powinna powrócić do swojego środowiska. Halina została przekazana do sierocińca dla dzieci żydowskich w Krakowie i wraz z innymi wyemigrowała do Izraela w 1950 roku.

W powojennych aktach sprawy dotyczącej Franciszka Piskorka – funkcjonariusza polskiej policji kryminalnej w Busku Zdroju – podejrzanego o wydawanie władzom niemieckim ludności cywilnej, znajdują się zeznania świadków, m.in. dr Anieli Goldschmidt. Dr Goldschmidt zeznaje, że ukrywała w swoim mieszkaniu osoby żydowskiego pochodzenia, o czym wiedział podejrzany: „[…] pewnego razu, prowadząc sprawy swoje urzędowe przeciwko mnie, gdyż byłam posądzona, że ukrywam dorosłą osobę narodowości żydowskiej, o czym Piskorek też wiedział prywatnie, nie przeniósł on wtenczas swoich prywatnych wiadomości na papier urzędowy”. Z tej lakonicznej notatki wywnioskować można, że Halina nie była jedyną osobą uratowaną przez dr Goldschmidt.

Zarówno Aniela Goldshmidt, jak i Leonia Tarabula, zostały uhonorowane tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.

Bibliografia

  • Akta Prokuratury Sądu Okręgowego w Kielcach, GK 411/82, RG-15.210M