Roszak Cecylia Maria

powiększ mapę

Historia s. Cecylii Marii Roszak

Maria Roszak urodziła się w 1908 r. w Kiełczewie (woj. wielkopolskie). W 1929 r., gdy ukończyła Państwową Szkołę Handlową i Przemysłową Żeńską w Poznaniu, wstąpiła do Zgromadzenia Sióstr Świętego Dominika w Krakowie przy ul. Mikołajskiej, na tzw. Gródku. Pierwsze śluby zakonne złożyła 7 lutego 1931 r., a trzy lata później – wieczyste. Po obłóczynach przyjęła zakonne imię Cecylia. 

W 1938 r. wraz z innymi dominikankami wyjechała do Kolonii Wileńskiej koło Wilna w celu stworzenia tam nowego klasztoru Zgromadzenia. Od 1941 r. wraz z przeorszą Bertrandą (Janina Siestrzewitowska vel Anna Borkowska) oraz siostrami Dianą (Helena Frąckiewicz), Imeldą (Maria Neugebauer), Jordaną (Maria Ostreyko), Małgorzatą (Irena Adamek) i Stefanią (Stanisława Bednarska), ukrywała w klasztorze piętnastoosobową grupę Żydów – członków żydowskiej syjonistycznej organizacji skautowej Haszomer Hacair. Nawiązali oni kontakt z siostrą Bertrandą (nazywaną przez nich „Ima”, hebr. Mama) za pośrednictwem Ireny Adamowicz z Warszawy i Jadwigi Dudziec z Wilna.

Wśród ukrywanych byli przyszli członkowie ruchu oporu w gettach w Białymstoku, Warszawie i Wilnie, m.in.: Abe Kowner, Arie Wilner, Chaja Grosman, Edek Boraks, Chuma Godot i Izrael Nagel. Pozostawali pod opieką dominikanek do zimy 1942 r., tworząc za ich zgodą w Kolonii Wileńskiej bazę żydowskiego podziemia. Aba Kowner wspominał, że pierwsza odezwa Zjednoczonej Organizacji Partyzanckiej (jid. Farejnikte Partizaner Organizacje), wzywająca do rozpoczęcia walk w getcie wileńskim, miała powstać właśnie w klasztorze. W 1943 r. Niemcy aresztowali siostrę Bertrandę, a klasztor zamknęli.


Czytaj historię siostry Bertrandy »


Po wojnie, gdy Wilno znalazło się poza granicami Polski, siostra Cecylia powróciła do Krakowa. W ciągu blisko 90-letniej posługi dominikańskiej pełniła funkcję furtianki, organistki, kantorki, a kilkakrotnie także przełożonej i superprzeoryszy krakowskiego klasztoru dominikanek.

29 marca 1984 r., decyzją Instytutu Yad Vashem w Jerozolimie, siostra Cecylia wraz z pozostałymi siostrami z Kolonii Wileńskiej została uhonorowana tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata. Medal i dyplom honorowy otrzymała w grudniu 2008 r. w klasztorze sióstr dominikanek na krakowskim Gródku.

Zmarła 16 listopada 2018 r. w wieku 110 lat. W ostatnich latach życia uważana była za najstarszą zakonnicę klauzurową na świecie.

Bibliografia

  • Grynberg Michał, Księga Sprawiedliwych, Warszawa 1993

    Leksykon uwzględnia historie Polaków uhonorowanych tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata w latach 19631989. Wykaz haseł poprzedza przedmowa Icchaka Arada oraz Chaima Chefera Sprawiedliwi świata.