Borkowska Anna

powiększ mapę

Historia pomocy - Borkowska Anna

Matka Bertranda (Janina Siestrzewitowska vel Anna Borkowska), była przeoryszą klasztoru Dominikanek w miejscowości Kolonia Wileńska, nieopodal Wilna.

W czasie wojny ukrywała w swoim klasztorze piętnastoosobową grupę Żydów. Byli to członkowie żydowskiej syjonistycznej organizacji skautowej Haszomer Hacair, zwani szomrami. Siostrę Bertrandę i szukającą schronienia młodzież skontaktowały Irena Adamowicz z Warszawy i Jadwiga Dudziec z Wilna.

Młodzi ludzie, wśród których znaleźli się Abe Kowner, Arie Wilner, Chaja Grosman, Edek Boraks, Chuma Godot i Izrael Nagel, przez pewien czas pozostawali pod opieką zakonnic. Oprócz matki Bertrandy, którą czule nazywali Imą, co po hebrajsku znaczy „mama”, w ich ukrywanie zaangażowane były siostry: Cecylia (Maria Roszak), Diana (Helena Frąckiewicz), Imelda (Maria Neugebauer), Jordana (Maria Ostreyko), Małgorzata (Irena Adamek), Stefania (Stanisława Bednarska).

Zimą 1942 roku ukrywani zdecydowali się opuścić klasztor i wrócić do wileńskiego getta, by tam organizować zbrojny opór przeciw okupantom. W Księdze sprawiedliwych Grynberg przytacza wypowiedź Ariego Kownera, który wspomina, jak pewnego dnia siostra Bertranda odwiedziła ich w getcie. Zobaczył ją wtedy ubraną w świecki strój i niosącą dla nich granaty. Ta wizyta dużo znaczyła dla bojowców.

W 1943 roku Niemcy, do których dotarły słuchy o pomocy udzielanej przez klasztor Żydom, aresztowali przeoryszę i zamknęli klasztor.

Po wojnie Bertranda wystąpiła ze stanu duchownego i przyjęła nazwisko Anna Borkowska. Do śmierci utrzymywała kontakt z tymi z byłych podopiecznych, którzy przeżyli Zagładę.

Bibliografia

  • Gutman Israel red. nacz., Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, Ratujący Żydów podczas Holocaustu, Kraków 2009
  • Grynberg Michał, Księga Sprawiedliwych, Warszawa 1993

    Leksykon uwzględnia historie Polaków uhonorowanych tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata w latach 19631989. Wykaz haseł poprzedza przedmowa Icchaka Arada oraz Chaima Chefera Sprawiedliwi świata.