Siostry ze Zgromadzenia Służebnic Serca Jezusowego

powiększ mapę

Historia pomocy - Siostry ze Zgromadzenia Służebnic Serca Jezusowego

Siostry Alfonsa, Ligoria, Bernarda i Emilia ze Zgromadzenia Służebnic Serca Jezusowego prowadziły przedszkole i przyklasztorny sierociniec przy ul. Mickiewicza w Przemyślu. W czasie okupacji ocaliły od Zagłady kilkanaścioro dzieci pochodzenia żydowskiego w wieku od 18 miesięcy do 15 lat, ukrywając je pomiędzy 50 chrześcijańskich sierot.

Kiedy jesienią 1942 r. Niemcy zaczęli likwidację przemyskiego getta, wielu żydowskich rodziców szukało ratunku dla swoich synów i córek. Niektórzy z nich zostawili swoje dziecko przed bramą Zgromadzenia, inni bezpośrednio zwrócili się do sióstr z prośbą o pomoc, dla jeszcze innych pośrednikami byli mieszkańcy Przemyśla między innymi Kazimierz Romankiewicz. Dwie ocalone Żydówki same przyszły do klasztoru i poprosiły o ratunek.

Siostry otoczyły dzieci troskliwą opieką. Dla bezpieczeństwa uczyły żydowskich chłopców i dziewczynki katolickich modlitw, nigdy jednak nie próbowały ich nawracać, domyślając się, że nie było by to wolą ich rodziców. Pomimo że przytułek był wspierany finansowo przez Radę Główną Opiekuńczą, siostry musiały wkładać wiele trudu, by zaspokoić podstawowe potrzeby ukrywanych.

Po wyzwoleniu miasta w listopadzie 1944 r. dzieci zostały przekazane w ręce rodzin bądź Komitetu Żydowskiego.

Jedną z ocalałych w ochronce żydowskich dziewczynek jest Miriam Klein z d. Reinharz. Miriam była jedynym dzieckiem szewca, Isera i Berty z d. Szturm. Z powodu choroby matki wychowywała się u wujostwa Sary i Emila Scheków w domu przy ul. Dworskiego. Kiedy w 1942 r. Niemcy wydzielili w mieście getto, cała rodzina została zamknięta za jego murami. W akcjach deportacyjnych młoda Żydówka traciła kolejnych bliskich, ciotkę, wujków, przyrodniego brata.

W sierpniu 1943 r. ojciec z pomocą Żydówki pracującej po „aryjskiej stronie” oraz Kazimierza Romankiewicza wysłał ją, wówczas 10-letnią, do przyklasztornego sierocińca. Sam z żoną ukrywał się w skrytce w stodole.

Cała trójka przeżyła wojnę. Małżeństwo wyemigrowało pod koniec lat 1940. do Stanów Zjednoczonych, Miriam w 1950 r. osiedliła się w Izraelu.

Bibliografia

  • Gutman Israel red. nacz., Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, Ratujący Żydów podczas Holocaustu, Kraków 2009