Wystawa „Between Life and Death” w Bukareszcie

Klara Jackl / English translation: Andrew Rajcher 9 Październik 2019
9 października w Rumunii obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci o Zagładzie. W ramach obchodów 3 października 2019 r. w Muzeum Rumuńskiego Chłopa otwarta została wystawa „Between life and death. Stories of rescue during the Holocaust” poświęcona historiom ocalenia Żydów podczas Zagłady w wielu krajach Europy. Wystawę można oglądać do 19 października.

Anglojęzyczna wystawa „Between life and death. Stories of rescue during the Holocaust” w Rumunii pokazana została po raz pierwszy. To szóste, po Brukseli, Amsterdamie, Bratysławie, Wilnie i Wrocławiu miejsce jej prezentacji. W związku z rumuńskim pokazem, ekspozycja uzupełniona została o nową część ukazującą historię Zagłady oraz przypadki ocalenia Żydów w tym kraju. Wyróżnione zostały dwie historie: filmowca Andrei Călăraşu, który jako 19-latek przeżył odbywający sie w dramatycznych warunkach transport Żydów z Jassy do obozu pracy, a także historia Magdaleny Stroe, Sprawiedliwej wśród Narodów Świata, która przyczyniła się do ocalenia swojej szkolnej kolażanki Hanny Hamburg. Panel dotyczący historii Rumunii przygotowany został we współpracy z Instytutem Badań nad Zagładą w Rumunii im. Eli Wiesela.

Pokaz wystawy w Bukareszcie

Wernisaż otworzył Virgil Nitulescu, dyrektor gospodarza wydarzenia – Muzeum Rumuńskiego Chłopa. Dyrektor Nitulescu mówił o niedawnej zmianie dyskursu o Zagładzie w Rumunii i związku między przyznaniem się do win a uznaniem zasług. „Państwo rumuńskie formalnie przyjęło swoją odpowiedzialność za udział w Zagładzie dopiero w 2004 r. [...] Negacjonizm nie ma podstaw historycznych i musi być zwalczany z taką samą siłą, z jaką musimy podkreślać wyjątkowe przypadki niektórych obywateli, którzy udowodnili, że mogą być solidarni z innymi ludźmi, zwłaszcza w obliczu zagrożenia życia”, powiedział.

Głos zabrali także prof. Jan Rydel, koordynator Europejskiej Sieci Pamięć i Solidarność oraz Alexandru Florian, dyrektor Instytutu badań nad Zagładą w Rumunii im. Eli Wiesela. Dyrektor Florian powiedział:

„Patrząc na tę wystawę, można tylko pomyśleć, że nawet dziś, będąc obojętnym i nie reagując na niedemokratyczne lub nieliberalne decyzje władz, decyzje, które wpływają na innych, umożliwiamy wystąpienie tragedii podobnych do Zagłady. Takie jest przesłanie wystawy i lekcja, której musimy się nauczyć”.

Więcej na temat wernisażu wystawy na stronie Europejskiej Sieci Pamięć i Solidarność.

Wystawa „Between Life and Death”

Podczas Zagłady w okupowanej przez Niemców Europie zginęło 6 milionów Żydów. W obliczu masowej zbrodni ludność cywilna stanęła przed wyzwaniem, jak reagować tragedię Żydów. Postawy wobec Zagłady były zróżnicowane, ale tylko nieliczni decydowali się nieść pomoc prześladowanym Żydom.

Wystawa „Between life and death. Stories of rescue during the Holocaust” przedstawia relacje osób ratujących oraz tych, które otrzymały pomoc. Opisuje ich doświadczenia, wysiłki, motywacje, zwraca uwagę na akty odwagi i siłę woli przetrwania. Losy bohaterów z jedenastu europejskich krajów – Chorwacji, DaniiFrancjiHolandii, Litwy, Niemiec, Polski, Rumunii, Słowacji, Ukrainy i Węgier – ukazane są w szerszym kontekście historycznym. W wystawie wyjaśnione zostają uwarunkowania, w jakich funkcjonowały okupowane kraje. Pokazane są także wielowymiarowe relacje i emocjonalne więzi, jakie rodziły się między ratowanymi a ratującymi.


» Więcej: Przeczytaj o wystawie „Between Life and Death”


Wystawa „Between life and death. Stories of rescue during the Holocaust” przygotowana została przez Europejską Sieć Pamięć i Solidarność, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN oraz Silent Heroes Memorial Center. Dotychczas pokazywana była w siedzibie Komisji Europejskiej w Brukseli, centrum kultury Castrum Peregrini w Amsterdamie, Bibliotece Uniwersyteckiej w Bratysławie, Państwowym Żydowskim Muzeum im. Gaona w Wilnie oraz w Centrum Historii Zajezdnia we Wrocławiu.

Od 3 do 19 października 2019 r. można oglądać ją w Muzeum Rumuńskiego Chłopa w Bukareszcie, ulica Monetăriei 3.

Wystawa w języku angielskim.

Relacje z wernisaży w 2018 i 2019 r. dostępne są poniżej:


» Komisja Europejska w Brukseli24.01–6.03.2018


» Castrum Peregrini w Amsterdamie, 13.06–15.08.2018


» Biblioteka Uniwersytecka w Bratysławie, 9–29.11.2018


» Muzeum im. Gaona w Wilnie, 24.01–17.03.2019


» Centrum Historii Zajezdnia we Wrocławiu, 7–30.04.2019


  * * *

Autorki wystawy: dr Martyna Grądzka-Rejak (ENRS), Klara Jackl (Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN) we współpracy z Martą Ansilewską-Lehnstaedt (Silent Heroes Memorial Center)

Konsultacja naukowa: dr Aleksandra Namysło, prof. Jan Rydel (ENRS), dr Piotr Trojański (ENRS), prof. Johannes Tuchel (Silent Heroes Memorial Center)

Organizatorzy: Europejska Sieć Pamięć i Solidarność, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Silent Heroes Memorial Center in the German Resistance Memorial Center Foundation

Fundatorzy: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Pełnomocnik Rządu Federalnego ds. Kultury i Mediów (BKM)

Partnerzy: Vilna Gaon State Jewish Museum, Memorial of Chambon sur Lignon, Mémorial de la Shoah, Danish Jewish Museum, „Tkuma” Ukrainian Institute for Holocaust Studies, Castrum Peregrini, NIOD, the Institute for War, Holocaust and Genocide Studies, Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku