Źródła o Irenie Sendlerowej

Przedstawiamy wybrane wydawnictwa źródłowe, publikacje książkowe i prasowe oraz filmy dokumentalne i fabularne dotyczące życia i działalności Ireny Sendlerowej.

Publikacje książkowe

1. Anna Bikont, Sendlerowa. W ukryciu, Wołowiec 2017.

Reporterska biografia Ireny Sendlerowej zawiera informacje dotyczące okoliczności powstania, struktury i osób zaangażowanych w działania Rady Pomocy Żydom „Żegota”. Cytuje wiele dokumentów źródłowych.

2. Halina Grubowska, Ta która ratowała Żydów. Rzecz o Irenie Sendlerowej, Warszawa 2014.

Autorka, urodzona w 1933 roku w Warszawie, która przeżyła getto białostockie relacjonuje rozmowy z Ireną Sendlerową o wyprowadzaniu dzieci żydowskich na tzw. aryjską stronę. „Postanowiłam o tym napisać, bo postawa Ireny bez wątpienia zasługuje na podziw i szacunek.” – wyjaśnia we wstępie.

3. Mayer Jack, Życie w słoiku. Ocalenie Ireny Sandler - jak nastolatki z Kansas odkryły i uratowały od zapomnienia polską bohaterkę Holocaustu, Warszawa 2013.

4. Anna Mieszkowska, Matka dzieci Holokaustu. Historia Ireny Sendlerowej, Warszawa 2004.

Opracowanie Anny Mieszkowskiej, poprzedzone słowem wstępnym Michała Głowińskiego, bazuje na bogatym archiwum Ireny Sendlerowej i jej wspomnieniach. W rozdziale „Głosy uratowanych dzieci” zamieszczono wypowiedzi Ocalałych, m. in. Elżbiety Ficowskiej, Piotra Ettingera, Katarzyny Meloch, Michała Głowińskiego.

5. Anna Mieszkowska, Prawdziwa historia Ireny Sendlerowej, Warszawa 2014. 

6. Teresa Prekerowa, Konspiracyjna Rada Pomocy Żydom w Warszawie 1942-1945, Warszawa 1982.

Podstawowa monografia Rady Pomocy Żydom „Żegota”. Autorka, doktor historii, angażowała się podczas okupacji w pomoc Żydom.

7. Ten jest z ojczyzny mojej. Polacy z pomocą Żydom 1939-1945, oprac. Władysław Bartoszewski i Zofia Lewinówna, Warszawa 2007.

Publikacja składa się z trzech części: zarysu monograficznego problematyki pomocy Żydom; zbioru wydanych dokumentów niemieckich i polskich dotyczących losu Żydów oraz pomocy Żydom; zbioru relacji powojennych Polaków i Żydów dotyczących pomocy.

Literatura dziecięca

1. Anna Czerwińska-Rydel, Listy w butelce. Opowieść o Irenie Sendlerowej, Łódź 2018.

2. Jean-David Morvan, Séverine Trefouel (scenariusz); David Evrard (rysunek), Irena (I-III), 2017.

3. Ewa Nowak, Kto uratował jedno życie… Historia Ireny Sendlerowej, 2018.

4. Renata Piątkowska, Wszystkie moje mamy, Łódź 2014.

Publikacje prasowe

  • A Peace Prize nominee, [w:] „Am-Pol Eagle” 48, nr. 18, 18.01.2007, s. 2.
  • AKA, Za serce i bohaterstwo, nagroda im. Jana Karskiego dla Ireny Sendlerowej [w:] „Rzeczpospolita” nr 184, 8.08.2003.
  • Władysław Bartoszewski, Powstanie Ligii do walki z rasizmem w 1946 r., fragmenty [w:] „Więź – numer specjalny” 1998, s. 238-245.
  • Władysław Bartoszewski, Sendlerowa zasłużyła na Nobla, [w:] „Dziennik” nr 39 (252), 15.02.2007.
  • M. P. Bonikowska, Heroizm wydobyty ze słoików, „Dziennik Polonii w Kanadzie”, 15.01.2007.
  • Alina Cała, Trudy i gorycz Sprawiedliwych, Magazyn internetowy „Forum”, 5.02.2007 r.
  • Anna Ćwiakowska, Z Ireną Sendlerową z Żegoty”, [w:] „Nowy Kurier”, nr 137, 17.06.1983; nr 138, 18.06.1983.
  • Deklaracja Ravensburska Polsko-Niemieckiego Towarzystwa Zdrowia Psychicznego w sprawie poparcia dla przyznania Irenie Sendlerowej Pokojowej Nagrody Nobla, [w:] „Dla nas – czasopismo środowisk działających na rzecz osób chorujących psychicznie” nr 8, grudzień 2006.
  • Józef Goldkorn , ...kto ratuje jedno życie ludzkie... [w:] „Prawo i Życie”, 23.04.1967.
  • Magdalena Grochowska, Lista Sendlerowej – reportaż z 2001 roku, [w:] „Gazeta Wyborcza”, 9.06.2001 (dostęp: 3.07.2008).
  • Jan Grosfeld, Czy obojętność może zabijać?, [w:] „Tygodnik Powszechny”, nr 181, 1993.
  • R. Jabłoński, Żałuje, że nie uratowała więcej, „Życie Warszawy” z 15 września 2006 r.
  • Marcin Jelec, Stracony Nobel?, [w:] „Echo Miasta Warszawa” nr 74(119) 28.09.2006, s. 3.
  • Henryk Joffe, Niespłacony dług wdzięczności [w:] „Nowiny i Kurier”, 31.05.1965.
  • Jerzy Korczak, Oswajanie strachu, o Irenie Sendlerowej, tegorocznej laureatce nagrody im. Karskiego, i „Żegocie” [w:] „Tygodnik Powszechny”, 17.08.2003.
  • Mariusz Kubik, Moc gości i kwiatów. Irena Sendlerowa obchodzi 95 urodziny [w:] „Gazeta Wyborcza – Stołeczna Warszawy”, 16.02.2005.
  • Mariusz Kubik, Pamiętają o Sendlerowej. Wizyta amerykańskich uczennic [w:] „Gazeta Wyborcza – Stołeczna Warszawy”, 28-29.05.2005.
  • Materiały z dziejów ratownictwa Żydów w Polsce w okresie okupacji hitlerowskiej [w:] BŻIH nr 73-76, 1970, s. 136-137.
  • Izabela Orlicz-Rabiega, Niedoceniona pani Irena, [w:] „Echo Miasta Warszawa” 12 październik 2007, s. 4.
  • PAP, „Pokojowy Nobel” – inicjatywa Lecha Kaczyńskiego, [w:] „Gazeta Otwocka” październik 2006.
  • Maciej Piotrowski, Czy świat mi pomagał, gdy płakałam z bezsilności? [w:] „Tygodnik Powszechny” nr 9, 27.02.2005.
  • Pokojowy Nobel dla Ireny Sendler – apel Forum Żydów Polskich [w:] „Tygodnik Powszechny” nr 4 (3003), 28.01.2007.
  • PW, Pokojowa Nagroda Nobla dla Ireny Sendlerowej?, [w:] „Gazeta Wyborcza”, 13 wrzesień 2006, s. 13.
  • Halina Radoszewska, Świadectwo prawdy, [w:] „Dziennik Polski” 28.03.2007, s. 5.
  • Sendler do Nobla, [w:] „Gazeta Wyborcza”, 8.08.2003.
  • Irena Sendlerowa, Ci, którzy pomagali Żydowm [w:] BŻIH nr 45-46, 1963, s. 234-247.
  • Irena Sendlerowa, O działalności kół młodzieżowych przy komitetach domowych w getcie warszawskim, [w:] BŻIH nr 2/118, kwiecień-czerwiec 1981.
  • Irena Sendlerowa, Youth Associations of the Warsaw Ghetto: A tribute to Jewish Rescuers
  •  J. Sołtys, Trzecia mama, Magazyn internetowy „Forum” z dnia 3.09.2004.
  • Włodzimierz Susid, Odznaczona po latach [w:] „Słowo Żydowskie” nr 20 (124), 2.10.1996.
  • Tomasz Szarota, Ostatnia droga doktora [w:] „Polityka” nr 21 (2090), 24.05.1997.
  • Dawid Warszawski, Zwykli, niezwykli ludzie, o pierwszej międzynarodowej konferencji ku czci tych, którzy ratowali Żydów podczas Holocaustu pt. „Czy obojętność może zabić” [w:] „Gazeta Wyborcza” nr 160, 12.07.1993.
  • Ewa Wilk, Matka Jolanta od tonących [w:] „Polityka” nr 39 (2004), 30.09.1995, s. 21.

Archiwa

Karton I, Materiały zebrane w latach 1995-2003, AŻIH, sygn. S/353/ 1-14.
Karton I, Materiały zebrane w latach 1995-2003, AŻIH, sygn. S/353/ 15-24.
Ignacy Strączek, Wywiad z Janiną Zgrzembską, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Warszawa 2014.
Archiwum Departamentu Sprawiedliwych wśród Narodów Świata Instytutu Yad Vashem, sygn. M.31.2/153.

Filmy

1. Lista Sendlerowej

Film w reżyserii Michała Dudziewicza z 2002 roku opowiada o spotkaniu amerykańskich uczennic, autorek spektaklu o Irenie Sendlerowej, z ich bohaterką. Zawiera wspomnienia, archiwalne materiały z getta warszawskiego.

2. Wróżka z getta

Film dokumentalny w reżyserii Marii Nockowskiej z 2007 roku przedstawiający okoliczności przyznania Irenie Sendlerowej Orderu Uśmiechu. 

3. W imię ich matek. Historia Ireny Sendlerowej

Film dokumentalny w reżyserii Mary Skinner poświęcony Irenie Sendlerowej z 2010 roku. Zobacz zwiastun »

4. Łyżeczka życia

Dokument w reżyserii Michała Nekandy-Trepki z 2004 roku poświęcony historii ocalenia z getta warszawskiego Elżbiety Ficowskiej przez osoby współpracujące z Ireną Sendlerową. Zobacz zwiastun »

5. Historia Ireny Sendlerowej

Fabularyzowany film dokumentalny w reżyserii Andrzeja Wolfa poświęcony Irenie Sendlerowej z 2015 roku. Zawiera m.in. rozmowy przeprowadzone przez reżysera ze Sprawiedliwą w ostatnich latach jej życia. Zobacz zwiastun »

6. The Courageous Heart of Irena Sendler (Dzieci Ireny Sendlerowej)

Film fabularny produkcji amerykańskiej z 2009 roku, w reżyserii Johna Kenta Harrisona oparty na książce Anny Mieszkowskiej Matka Dzieci HolocaustuZobacz zwiastun »


Przeczytaj więcej o Irenie Sendlerowej

Przedstawiamy m.in. jej współpracowników, osoby, które z jej pomocą przeżyły Zagładę,
upamiętnienia w Polsce i Izraelu oraz pamiątki po Sendlerowej ze zbiorów Muzeum POLIN.