Sprawiedliwi na świecie

W ramach cyklu artykułów Natalii Aleksiun przybliżamy historię pomocy udzielanej Żydom w Belgii, Danii, Francji, Holandii, Niemczech i Ukrainie wraz z historycznym kontekstem okupacji niemieckiej w tych krajach.

Uliczna łapanka Żydów

Sprawiedliwi na Ukrainie

Decyzja o niesieniu Żydom pomocy okupiona była, podobnie jak na terenach okupowanej Polski, ryzykiem represji, a nawet śmierci, która groziła ratującym ze strony Niemców oraz miejscowych kolaborantów.

Warta członków SA, blokujących wejście do żydowskiego sklepu

Sprawiedliwi w Niemczech

Wedle szacunków w latach 1941-45 na terenie Trzeciej Rzeszy ukrywało się około 10-15 tysięcy osób pochodzenia żydowskiego, w tym ponad 5 tysięcy ukrywało się w Berlinie.

Kościół w Gilleleje

Sprawiedliwi w Danii

W październiku 1943 r. 90 proc. duńskich Żydów przedostało się do neutralnej Szwecji i uniknęło tragicznego losu większości europejskich Żydów. W ucieczce pomogła im znaczna część duńskiego społeczeństwa.

Rolf Alexander Syversen

Sprawiedliwi w Norwegii

60 proc. norweskich Żydów uciekło w czasie wojny do Szwecji. Większości z nich pomogli uczestnicy norweskiego ruchu oporu.

Dela Wikkerink i ocalony przez nią Aaron Jedwab

Sprawiedliwi w Holandii

W porównaniu z Francją czy Belgią procent ocalonych żydowskich mieszkańców Holandii był najmniejszy. Przyjmuje się, że wojnę przetrwało około 58 tys. Żydów, tj. 27%. Jaki był zatem udział Holendrów w ich ratowaniu?

Żydowskie dzieci w sierocińcu w Rivesaltes (Pyrénées-Orientales)

Sprawiedliwi we Francji

Stosunek nieżydowskich mieszkańców Francji do Żydów w pierwszych dwóch latach okupacji Julian Jackson, autor wydanej w 2001 r. pracy „France. The Dark Years 1940-1944” określił: „od obojętności do wrogości”.

Ojciec Bruno Reynders z dziećmi żydowskimi

Sprawiedliwi w Belgii

Badacze wymieniają trzy czynniki, które przyczyniły się przetrwania znacznej części żydowskiej społeczności tego kraju: działalność kościoła katolickiego, nieżydowskiego społeczeństwa i ruchu oporu.