Zmarła Helena Kowalewska (1916–2018)

Mateusz Szczepaniak / English translation: Andrew Rajcher, 2 sierpnia 2018
Z wielkim smutkiem zawiadamiamy o śmierci Heleny Kowalewskiej z d. Gwozdowicz, zasłużonej i wieloletniej pracownicy oświaty, Sprawiedliwej wśród Narodów Świata, odznaczonej Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Edukacji Narodowej i Krzyżem Komandorskim i Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Zmarła 29 lipca 2018 r. w Gnieźnie w wieku 102 lat.

Była brudna, chora, 40 stopni gorączki miała. [...] Wzięliśmy ją do domu, wykąpali, przebrali, zawołali lekarza. Sąsiadom i wszystkim w okolicy powiedzieliśmy, że to jest córka naszej służącej, która uciekła z transportu na Sybir. Nie mieliśmy z tym problemów, sąsiadki to przyjęły. […] Dostała kenkartę na nazwisko Józefa Bałda. Siostra zabrała ją do tego Soldatenheimu. Razem z nią myła garnki i nosiła jedzenie żołnierzom na stołówkę. [...] Baliśmy się o nią ciągle, bo była trochę roztrzepana i taka beztroska – wspominała Helena Kowalewska.

Podczas II wojny światowej razem z matką Matyldą (1885–1964) i siostrą Ireną (1929–2013) udzielała pomocy 14-letniej Lusi Rosen, która uciekła z getta w Bursztynie koło Halicza. Dziewczyna ukrywała się w ich domu w Przemyślu (woj. podkarpackie) od 1941 r. do wkroczenia Armii Czerwonej do miasta, 27 lipca 1944 roku. W uznaniu okazanej pomocy, rodzina Gwozdowiczów została 25 maja 1988 r. uhonorowana tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Ich historia została opublikowana na naszym portalu na podstawie wywiadu, którego Helena Kowalewska udzieliła Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN 12 czerwca 2009 roku.

Czytaj historię Heleny Kowalewskiej i jej rodziny »

Helena Kowalewska zmarła 29 lipca 2018 roku. Uroczystości pogrzebowe rozpoczną się 3 sierpnia o godzinie 11.00 nabożeństwem żałobnym w kościele pw. św. Michała Archanioła w Mieścisku (woj. wielkopolskie), po którym zmarła zostanie pochowana na miejscowym cmentarzu parafialnym.