Prezentacja kartki „Sprawiedliwi wśród Narodów Świata: Henryk Sławik i József Antall”

Maria Zawadzka, 16 listopada 2016
12 października 2010 roku w Ambasadzie Republiki Węgierskiej w Warszawie odbędzie się prezentacja nowej kartki Poczty Polskiej S.A. „Sprawiedliwi wśród Narodów Świata: Henryk Sławik i József Antall”. Wstęp do prezentacji wygłosi Grzegorz Łubczyk, były ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Budapeszcie. Wydarzenie to będzie połączone ze spotkaniem z profesorem Csaba G. Kissem, autorem książki zredagowanej wspólnie ze śp. Andrzejem Przewoźnikiem „Tam na północy – Węgierska pamięć Polskiego Września”. Spotkanie poprowadzi prof. Andrzej Nowak.

Henryk Sławik, nazywany „polskim Wallenbergiem", to bohater drugiej wojny światowej i Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Szacuje się, że Sławik ocalił około 5 tysięcy Żydów. Był działaczem Polskiej Partii Socjalistycznej i dziennikarzem. W latach 1919-1921 uczestniczył w powstaniach śląskich. Po klęsce wrześniowej w 1939 r. jako Prezes Komitetu Obywatelskiego ds. Opieki nad Uchodźcami Polskimi organizował na Węgrzech pomoc dla internowanych wojskowych i dla uchodźców cywilnych. We współpracy z przedstawicielem węgierskiego rządu Józsefem Antallem organizował im fałszywe papiery, które wielu uratowały życie. Wraz ze swoim współpracownikiem Henrykiem Zimmermannem, Sławik wystawiał Żydom fałszywe dokumenty, poświadczające „aryjskie” pochodzenie. Wraz z Józsefem Antallem, Zdzisławem Antoniewiczem, ks. prałatem dr Miklósem Beresztóczym, biskupem w Vác – ks. dr Árpádem Hanauerem, a przede wszystkim prymasem Jusztiniánem kardynałem Serédi założył sierociniec w miejscowości Vac koło Budapesztu – ukrywały się w nim żydowskie dzieci.

Za swoją bohaterską działalność w czasie wojny József Antall został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski oraz medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”. Jego syn był pierwszym premierem demokratycznych Węgier. Henryk Sławik został aresztowany w 1944 roku, po wkroczeniu Niemców na Węgry. W śledztwie całą odpowiedzialność za ratowanie Żydów wziął na siebie, nie przyznając się do znajomości z Antallem. Rozstrzelano go prawdopodobnie w sierpniu 1944 roku w hitlerowskim obozie Mauthausen. Według świadków miał przed śmiercią krzyknąć: "Jeszcze Polska…!". Henryk Sławik został pośmiertnie odznaczony tytułem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” w 1977 roku. Więcej o Henryku Sławiku.