Ceremonia uhonorowania polskich Sprawiedliwych w Instytucie Yad Vashem

Klara Jackl / English translation: Andrew Rajcher, 18 października 2018
„Są uosobieniem ludzkiej dobroci, wielkiej odwagi, nieustraszoności i bezinteresowności”, mówił o rodzinie Sajowskich Mitch Goldhar, syn Sali Armal-Goldhar, którą Sajowscy uratowali w czasie wojny. Potomkowie ratujących oraz ocalała i jej rodzina spotkali się 11 października 2018 r. w Instytucie Yad Vashem w Jerozolimie na uroczystości pośmiertnego uhonorowania Polaków tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.

Ceremonia rozpoczęła się od złożenia hołdu ofiarom Zagłady w Izbie Pamięci Yad Vashem. Następnie dyrektor Instytutu Avner Shalev przedstawił historię ocalenia Sali Armal-Goldhar przez rodzinę Sajowskich w Czortkowie k. Stryja (dziś na Ukrainie). Opowiadając, Avner Shalev podkreślał ogromne ryzyko, z jakim wiązało się ukrywanie żydowskiego dziecka i towarzyszący ratującym strach przed denuncjacją.

Sala miała 5 lat, gdy wybuchła wojna. By ratować dziecko, rodzice oddali je Anieli Dembińskiej, która umieściła dziewczynkę w gospodarstwie swojej matki i ojczyma – Heleny i Mikołaja Sajowskich. Ci, choć już w podeszłym wieku, zajęli się Salą, a w okolicy przedstawiali ją jako wnuczkę. Po wojnie Sala zdołała skontaktować się z rodziną w Toronto, dokąd wyjechała w 1948 roku.

Medal i dyplom honorowy dla Sprawiedliwych wśród Narodów Świata Avner Shalev wręczył ich wnuczce – Barbarze Rybczyńskiej.

Jestem dumna z odznaczenia przyznanego mojej mamie, babci i dziadkowi i z tego, że w tak strasznych czasach wojny wykazali się odwagą i wrażliwością na ludzkie nieszczęście. Trzeba dołożyć wszelkich starań, żeby już nigdy dzieci nie traciły rodziców, a rodzice dzieci – mówiła Barbara Rybczyńska podczas ceremonii.

Na zakończenie ocalała, wspólnie z wnuczką uhonorowanych dokonały uroczystego odsłonięcia nazwisk Mikołaja i Heleny Sajowskich oraz ich córki Anieli Dembińskiej na tablicy w Ogrodzie Sprawiedliwych.

W uroczystości wzięły udział dzieci i wnuki ratujących i ocalałej, którzy na ceremonię przyjechali z Polski i z Kanady. Wśród gości byli bliscy, przyjaciele, a także ambasadorzy Kanady i Polski w Izraelu.

Dziś bardzo istotne jest zauważanie i honorowanie najwyższych aktów dobrej woli i ludzkiej przyzwoitości, które stanowią antidotum dla rasizmu – mówił Mitch Goldhar.

Informacje o procedurze przyznawania przez Instytut Yad Vashem w Jerozolimie najwyższego cywilnego odznaczenia Państwa Izrael, tytułu Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, znajdziesz na naszym portalu: Kryteria Yad Vashem.