Żegnamy Mariannę Krasnodębską (1923–2025)

Redakcja, 14 stycznia 2025
Z głębokim smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci Marianny Krasnodębskiej z domu Jarosz – żołnierki Armii Krajowej w stopniu kapitana (pseudonim „Wiochna”), uhonorowanej w 2001 r. przez Instytut Yad Vashem tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata. Jako kombatantka i działaczka społeczna odznaczona została przez Prezydenta RP Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, a także Krzyżem Armii Krajowej, Krzyżem Partyzanckim, Złotym Krzyżem Zasługi, czy medalem „Zasłużony dla Miasta Lublin”. Marianna Krasnodębska odeszła 14 stycznia 2025 r. w Lublinie w wieku 101 lat. Przypominamy jej historię – przeczytaj o pomocy udzielanej Żydom podczas okupacji niemieckiej, posłuchaj fragmentów wywiadu biograficznego i zobacz archiwalne fotografie z kolekcji Muzeum POLIN.

„Trzeba im było pomóc, to po prostu ludzki obowiązek. Żydzi nam też wcześniej pomagali, jak to we wspólnym życiu”, wspominała Marianna Krasnodębska w wywiadzie dla Muzeum POLIN. „Każda wojna wyzwala w ludziach albo wielki heroizm, albo bestialstwo. A ludzie w każdym narodzie są tacy sami”, mówiła kilka lat temu.

Marianna Krasnodębska urodziła się 10 października 1923 r. w Piaskach k. Lublina. Była jednym z ośmiorga dzieci Ignacego Jarosza i Anny z Kowalskich. Jej ojciec był urzędnikiem; prowadził też roboty budowlane, posiadał gospodarstwo rolne i dom czynszowy, co zapewniało rodzinie Jaroszów stały dochód.

Podczas okupacji niemieckiej Marianna, jej rodzice i dwaj bracia, Aleksander i Maksymilian, pomagali Żydom. Dostarczali do piaseckiego getta żywność i lekarstwa oraz udzielali schronienia uciekinierom z getta w swoim domu i zabudowaniach gospodarczych. Pomogli m.in. rodzinom Honigów, Hubermanów i Lewinów. 

Ponadto Marianna, Aleksander i Maksymilian, działając w Związku Walki Zbrojnej a następnie Armii Krajowej, organizowali amunicję i fałszywe dokumenty dla Żydowskiej Organizacji Bojowej. Marianna pełniła funkcję łączniczki między AK a ŻOB, kontaktując się z przywódcą żydowskiego ruchu oporu w Piaskach.

Przeczytaj, posłuchaj, zobacz: Historia Marianny Krasnodębskiej i jej rodziny

Po wojnie Marianna była represjonowana za swoją przynależność do AK. W 1950 r. wyszła za mąż za Czesława Krasnodębskiego. Wyjechali do Poznania, następnie do Leszna. W 1956 r. powrócili na Lubelszczyznę.

Po 1989 r. Marianna Krasnodębska brała aktywny udział w życiu społecznym. Jako świadkini historii uczestniczyła w wydarzeniach organizowanych przez urzędy, szkoły, biblioteki i instytucje kulturalno-oświatowe, opowiadając o swojej działalności konspiracyjnej z czasów II wojny światowej.

11 czerwca 2001 r. Instytut Yad Vashem w Jerozolimie uhonorował Ignacego i Annę Jaroszów oraz ich dzieci, Aleksandra, Mariannę (Krasnodębską) i Maksymiliana, tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.

Marianna Krasnodębska została wyróżniona wieloma odznaczeniami państwowymi. Postanowieniem Prezydenta RP z 13 listopada 2008 r. otrzymała Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.

Najbliższym Pani Marianny składamy kondolencje i wyrazy głębokiego współczucia.

Przeczytaj więcej: