Rada Pomocy Żydom „Żegota”

Była jedyną w okupowanej Europie wspieraną przez Państwo instytucją powołaną w celu ratowania Żydów. Czytaj m.in. o historii Rady, jej strukturze, mechanizmach działania, upamiętnieniach w Polsce i Izraelu oraz o pamiątkach ze zbiorów Muzeum POLIN.

Członkowie Rady Pomocy Żydom „Żegota”

Historie członków i członkiń „Żegoty”

Przeczytaj historie wybranych członków i członkiń „Żegoty”. Ich działalność polegała m.in. na wyszukiwaniu kryjówek dla Żydów, dostarczaniu dla nich fałszywych dokumentów tożsamości, czy rozprowadzaniu zapomóg.

Fałszywy dokument tożsamości (kenkarta) Leona Feinera, Warszawa 30.06.1943. Fot. Muzeum POLIN

Kryptonim „Żegota”. Spacer z przewodnikiem w Muzeum POLIN

Obejrzyj wirtualny spacer z przewodnikiem po wystawie stałej Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Poznaj lepiej historię „Żegoty” oraz zobacz związane z nią wyjątkowe pamiątki z kolekcji Muzeum.

Ulotka „Protest!” wydana przez Front Odrodzenia Polski. Warszawa, 11.08.1942

Jak powstała Rada Pomocy Żydom „Żegota”?

Rada powstała 4 grudnia 1942 r. przy Delegaturze Rządu RP na Kraj w miejscu Tymczasowego Komitetu Pomocy Żydom im. Konrada Żegoty.

Struktura Rady Pomocy Żydom „Żegota”

Struktura „Żegoty”

Pracę Rady usprawniał podział na referaty, m.in. legalizacyjny, finansowy, mieszkaniowy, antyszantażowy, propagandowy, dziecięcy, lekarski i odzieżowy.

Członkowie Rady Pomocy Żydom „Żegota”

Członkowie „Żegoty”

W skład Rady wchodzili przedstawiciele różnych partii politycznych – zarówno prawicowych, jak i lewicowych, polskich i żydowskich.

Działacze Rady Pomocy Żydom „Żegoty” podczas obchodów 3. rocznicy powstania w getcie warszawskim. Przy stole prezydialnym siedzą m.in. Tadeusz Rek, Adolf Berman, Władysław Bartoszewski, Marek Ferdynand Arczyński, Piotr Gajewski; w tle widoczne sztandary. Warszawa, 28 kwietnia 1948

Mechanizmy „Żegoty”

Kilkunastoosobowy zespół Rady kierował ściśle tajną akcją pomocy, której udzielały organizacje polityczne, społeczne oraz osoby indywidualne.

Kwit z archiwum „Felicji”

Komórka „Felicja”

„Felicja” to kryptonim jednej z komórek Rady, założonej przez Maurycego Herlinga-Grudzińskiego. Pod jej opieką pozostawała jedna piąta ukrywających się w Warszawie.

Podopieczni Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi w długim szeregu na skraju drogi w ogrodzie. Za nimi słoneczniki. Widodczne fragmenty zabudowań. Ulanówek, po 1939

Podopieczni „Żegoty”

Rada niosła pomoc uciekinierom z gett, transportów do ośrodków zagłady oraz pozostałym przy życiu po akcjach likwidacyjnych gett prowadzonych przez Niemców.

Kopia srebrnej łyżeczki Elżbiety Ficowskiej z getta warszawskiego. Na trzonku ornament i wygrawerowane imię Elżunia

Pamiątki po „Żegocie”

W zbiorach Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN znajdują się pamiątki związane z Radą. Obiekty przekazały muzeum inne instytucje kultury oraz osoby prywatne.

Pomnik Rady Pomocy Żydom „Żegota” przed Muzeum POLIN

Upamiętnienia „Żegoty”

Istotą upamiętnienia jest przekazanie pamięci kolejnym pokoleniom. Przybiera ono różne formy. Rada Pomocy Żydom „Żegota” honorowana jest w Polsce i w Izraelu.