Muzeum Polaków Ratujących Żydów na Podkarpaciu im. Rodziny Ulmów
Mateusz Szpytma, historyk i jeden z inicjatorów projektu, ogłosił: „Architekci prace na konkurs mogą przesyłać do 26 października. Natomiast 23 sierpnia mija termin składania wniosków o dopuszczenie do konkursu". Główną nagrodą w konkursie przeprowadzanym przez Muzeum – Zamek w Łańcucie jest zaproszenie do negocjacji na wykonanie dokumentacji projektu i 12 tysięcy złotych.
Uchwała o utworzeniu muzeum poświęconego Polakom ratującym Żydów na Podkarpaciu podczas drugiej wojny światowej została podjęta przez sejmik województwa podkarpackiego w czerwcu 2008 roku. W jej uzasadnieniu można przeczytać: „Wobec istniejących w Polsce, a w szczególności za granicą, stereotypów dotyczących relacji polsko-żydowskich podczas II wojny światowej, istnieje potrzeba pokazywania faktów, w dużej mierze nieznanych, wskazujących na pozytywne przejawy oddziaływań polsko-żydowskich".
W 2004 roku odsłonięto pomnik upamiętniający tragiczne losy rodziny Ulmów. Do mieszkających z sześciorgiem dzieci Józefa Ulmy i jego żony Wiktorii z domu Niemczak zwróciła się jesienią 1942 roku żydowska rodzina Szallów – ojciec, będący przed wojną handlarzem bydła, oraz jego czterech synów. Poprosili o pomoc. Ulmowie przyjęli ich pod swój dach. Wkrótce udzielili też schronienia Gołdzie Goldman i jej siostrze Lajce z córeczką. Na Ulmów doniósł granatowy policjant Włodzimierz Leś. 24 marca 1944 roku niemieccy żandarmi zamordowali w Markowej ośmioro Żydów, a także ukrywających ich Józefa Ulmę, jego żonę Wiktorię, będącą w ostatnim miesiącu ciąży oraz szóstkę ich dzieci, spośród których najstarsze miało 8 lat. Józef i Wiktoria Ulmowie zostali uhonorowani tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata w 1985 roku. Ich proces beatyfikacyjny rozpoczął się w 2003 roku.
Muzeum Polaków Ratujących Żydów na Podkarpaciu im. Rodziny Ulmów ma być zlokalizowane obok pomnika upamiętniającego dramatyczne zdarzenia, które rozegrały się w Markowej w czasie wojny. Do podkarpackiej wsi od kilku lat przyjeżdża młodzież z Izraela i Stanów Zjednoczonych. Więcej informacji o konkursie na projekt muzeum można znaleźć na stronie Muzeum – Zamku w Łańcucie.
