Wspomnienie o polskiej Sprawiedliwej – Marii Rogowskiej-Falskiej
Maria Rogowska-Falska została w 1985 roku uhonorowana przez Instytut Yad Vashem tytułem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” za ratowanie Żydów podczas drugiej wojny światowej.
Sprawiedliwa była razem z Januszem Korczakiem i Marią Podwysocką założycielką Zakładu Wychowawczego „Nasz Dom” w Pruszkowie. Ośrodek ten powstał w 1919 roku i przeznaczony był dla sierot po działaczach ruchu robotniczego. Janusz Korczak od samego początku blisko współpracował z zakładem.
Maria Rogowska-Falska, nazywana przez podopiecznych i współpracowników „panią Maryną”, zafascynowana była koncepcjami pedagogicznymi Janusza Korczaka, realizowanymi w Domu Sierot przy ul. Krochmalnej 92 od 1912 roku.
W 1928 roku założone przez nią Towarzystwo „Nasz Dom” – w zarządzie którego znajdował się także Janusz Korczak – kupiło nowy budynek i sierociniec przeniósł się z Pruszkowa na Pola Bielańskie.
„Nasz Dom” stał się ośrodkiem pracy wychowawczej i kulturalno-oświatowej. W jego zakres wchodziło przedszkole, świetlica dla ubogiej młodzieży, półkolonie, biblioteka i szkoła dla młodszych klas.
W czasie okupacji wychowankowie „Naszego Domu” brali udział w walkach Powstania Warszawskiego, głównie na Żoliborzu i Mokotowie. W ośrodku ukryto 25 dzieci żydowskich, dla których Maryna Falska organizowała fałszywe akty urodzenia.
7 września 1944 roku Maria Rogowska-Falska otrzymała od Niemców nakaz ewakuacji dzieci i pracowników placówki. Tej samej nocy zmarła. W listopadzie 1946 roku zakład został z inicjatywy jej byłych wychowanków nazwany jej imieniem.
Za osiągnięcia pedagogiczne i poświęcenie Maria Rogowska-Falska została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi w 1926, Krzyżem Niepodległości w 1931, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski w 1947 i medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” w 1985 roku.
