Polska Sprawiedliwa – Irena Adamowicz
W Polsce ukaże się niedługo książka Larissy Cain zatytułowana “Irena Adamowicz – Polska Sprawiedliwa wśród Narodów Świata” („Irena Adamowicz – Une Juste des Nations en Pologne”), wydana we Francji w 2009 roku. Autorka przedstawiła w niej wyjątkową postać, jaką była polska Sprawiedliwa wśród Narodów Świata. Książkę otwiera wstęp autorstwa Simone Veil, która napisała: „Irena Adamowicz należy do tych wyjątkowych osób, które nie poddały się chaosowi i upadkowi, jakie w owym czasie dotknęły Europę. Takie historie powinno się opowiadać młodemu pokoleniu, bowiem stanowią one poruszający przykład zaangażowania spontanicznego, niespodziewanego, absolutnie dobrowolnego, a jednak dokonanego w zapałem i prostotą godnymi podziwu”.
W książce przedstawione jest życie Ireny Adamowicz w trakcie i po drugiej wojnie światowej. Opisane są jej losy w okupowanej Polsce, pomoc udzielana przez nią Żydom –uciekinierom z getta warszawskiego, a także działalność jako łączniczki między gettami w Wilnie, Kownie, Szawlach i Białymstoku. Autorka prezentuje jednak także powojenne dzieje Ireny Adamowicz, trudności, z jakimi musiała się zmierzyć w okresie PRL, kiedy ratowanie Żydów w czasie wojny stawało się często źródłem prześladowań.
Irena Adamowicz była niezwykłą postacią. Urodziła się w 1910 roku w Warszawie. Żarliwa polska katoliczka, jedna z naczelnych Związku Harcerstwa Polskiego, jeszcze przed drugą wojną światową związała się z żydowską organizacją młodzieżową Haszomer Hacair. Podczas okupacji wstąpiła do Armii Krajowej i od końca 1941 roku pełniła funkcje kuriera. Współpracowała z Mordechajem Anielewiczem, Icchakiem Cukiermanem, Josefem Kaplanem i Cywią Lubetkin. W 1985 roku Instytut Yad Vashem uhonorował jej poświęcenie i bohaterską pomoc dla Żydów w czasie drugiej wojny światowej tytułem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”. Irena Adamowicz zmarła w 1973 roku.
Larissa Cain to urodzona w Polsce pisarka, ocalona z Holocaustu. W 1946 roku wyemigrowała do Francji. Jest autorką książek „Ghettos en révolte” („Bunt w gettach”, 2003), „Une enfance dans le ghetto de Varsovie” (“Dzieciństwo w getcie warszawskim”, 2007) i „L’Odyssée d’Oleg Lerner” („Odyseja Olega Lernera”, 2006).
