O polskich Sprawiedliwych w Słowenii - pokaz wystawy „Z narażeniem życia”

M. Służewski, M. Szczepaniak, 16 listopada 2016
Od środy wystawa „Z narażeniem życia – Polacy ratujący Żydów podczas Zagłady” prezentowana jest w średniowiecznej synagodze w Mariborze. Pokaz zorganizowany został z okazji Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu.

„Z narażeniem życia…” to wystawa zrealizowana przez Muzeum POLIN w partnerstwiez Ministerstwem Spraw Zagranicznych w 2013 roku. Od tego czasu odbyło się już kilkanaście zagranicznych pokazów – m.in. w Chicago, Düsseldorfie, El Paso, Hawanie, Madrycie, Melbourne, Moskwie czy Paryżu. Przetłumaczona została na pięć języków: angielski, hiszpański, niemiecki, rosyjski i litewski.

Od 27 stycznia wystawę można oglądać w Centrum Żydowskiego Dziedzictwa Kulturowego „Synagoga Maribor”. W wernisażu uczestniczyli przedstawiciele korpusu dyplomatycznego, m.in.: ambasador RP Paweł Czerwiński, ambasador Izraela Shmuel Meirom i przedstawiciel Ambasady Niemiec dr Jakob Haselhuber. Przybyli także burmistrz Mariboru Andrej Fištravec oraz przewodniczący Gminy Żydowskiej w Słowenii Igor Vojtic oraz kilkudziesięciu mieszkańców Mariboru.

„Dziś obchodzimy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu” – mówił podczas ceremonii otwarcia Krzysztof Bielawski z Muzeum POLIN – „Upamiętniamy miliony ofiar Zagłady. Pamiętamy też o tych, którzy przeżyli koszmar wojny i o tych, którzy nieśli im pomoc”.

Społeczność żydowska w miastach obecnej Słowenii nie była liczna. W Mariborze przed II wojną światową mieszkało około 100 Żydów. To sprawia, że tematyka Zagłady w tym kraju nie jest dobrze znana.

„Przed laty słoweńskie media ukształtowały opinię, że Polacy pomagali Niemcom i byli przeciwni Żydom” – powiedział Igor Vojtic z Gminy Żydowskiej w Słowenii – „Ta wystawa jest przykładem, że było inaczej”.

Również w środę na Uniwersytecie w Mariborze odbyła się konferencja naukowa, poświęcona Zagładzie i ratowaniu Żydów. Motywem przewodnim była działalność France Punčuha – słoweńskiego dyplomaty, który podczas II wojny światowej pomagał Żydom w Warszawie. W 2014 r. France Punčuh został pośmiertnie uhonorowany tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.

Wystawa „Z narażeniem życia…” prezentuje historie Sprawiedliwych wśród Narodów Świata – Polaków, którzy ryzykując życie swoje i swoich rodzin nieśli pomoc prześladowanym Żydom. Na wystawie losy ratujących i ratowanych ukazane są w kontekście historycznym okupowanej Polski, objaśnione zostają okoliczności i skala udzielanej pomocy, a także motywacje kierujące Sprawiedliwymi.   Ekspozycja została przygotowana na podstawie kolekcji świadectw Sprawiedliwych i ocalałych zgromadzonych w ramach internetowego projektu „Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie Pamięci”, realizowanego przez Muzeum POLIN.   Słoweńską edycję wystawy zorganizowali: Paweł Wieleba z Ambasady RP w Słowenii oraz Marjetka Bedrač z Centrum Żydowskiego Dziedzictwa Kulturowego „Synagoga Maribor”. W Mariborze wystawa będzie gościć do 31 marca 2016 roku.