Nowy tom

red., 16 listopada 2016
10 grudnia Centrum Badań nad Zagładą Żydów wydało 5 już tom rocznika „Zagłada Żydów. Studia i Materiały”, a w nim m.in. wyjątkowe świadectwo czasu Holocaustu – spisany w ukryciu pamiętnik żydowskiej dziewczyny z Przemyśla. W szczególny sposób ukazuje on problem trudnych relacji ratowanych i ratujących. Pisany na gorąco, jest niezwykle cennym, unikatowym dokumentem.


„W Imię Boże!” - tak zaczyna się dziennik 17-letniej Cesi Gruft, pisany zimą na przełomie 1942 i 1943 r. Inwokacja ta umieszczana była na pierwszej stronie wszystkich chyba zeszytów szkolnych przed wojną (zwyczaj utrzymał się jeszcze kilka lat po wojnie), nie jest to więc raczej tytuł pamiętnika. Może odruchowo Cesia tak zaczęła pisać swój pamiętnik, jak rozpoczynała nowy szkolny zeszyt? W każdym razie ta zwyczajowa inwokacja w okupacyjnym pamiętniku nabrała głębszego znaczenia.

Na jego stronach Cesia często wzywa Boga. Na takim też wezwaniu pamiętnik się urywa. Obejmuje okres czterech miesięcy. Nie wiemy, co się wydarzyło później. Do wyzwolenia Przemyśla pozostawało jeszcze długich szesnaście miesięcy.

Ponadto w numerze...

 

(Za Łukaszem Biedką)