Lublin. Portal o Holokauście Teatru NN

"Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" to tytuł, który izraelski Instytut Yad Vashem przyznaje tym, którzy w trakcie II wojny światowej ratowali Żydów. Z kolei Ośrodek Brama-Grodzka Teatr NN od lat zbiera relacje ocalonych oraz tych, którzy ratowali. Obecnie jest ich około 80.

Wśród relacji jest historia rodziny Ostrowskich z Radawczyka pod Lublinem, którzy ukrywali dziesięcioro znajomych Żydów. - Po tym, jak w internecie opublikowaliśmy relację pani Marianny Ostrowskiej skontaktował się z nami Sylvain Fersztman z Francji, syn Symka. Symek miał sześć lat, kiedy ukrywał się razem ze swoimi rodzicami u Ostrowskich. Wszyscy przeżyli - opowiada Dominika Majuk z Ośrodka Brama Grodzka-Teatr NN w Lublinie.

Okazało się, że stryjek Sylvaina Fersztmana, Moszek - który zorganizował kryjówkę u Ostrowskich - w latach 90. XX wieku w Izraelu spisał swoje okupacyjne wspomnienia. Pamiętnik pisany po hebrajsku nigdy nie był wcześniej publikowany. - O tym ważnym dokumencie wcześniej nie wiedzieliśmy. Mamy nadzieję, że dzięki nowemu portalowi uda nam się dotrzeć do innych, nowych informacji - zaznacza Dominika Majuk.

"Musieliśmy poddać się tej nowej trudnej próbie - nie ruszać się już, nie mówić, nie kaszleć ani nie chrapać. Jedno z nas było zawsze na staży. Na podwórzu pracowali robotnicy [polscy - ms]. Słyszeliśmy ich rozmowy. Mówili często o zabójstwach Żydów i okazywali radość z tego, co się działo. Pod rozpalonym dachem panował smród i wielki upał. Mieliśmy bardzo mało wody, żeby wytrzymać cały tydzień, i trochę podeschłego chleba. Byliśmy zmęczeni i głodni" - pisał w swoim pamiętniku Moszek Fersztman . W innej części autor dziennika nazwał Mariannę Ostrowską "aniołem-zbawicielem" i podkreślił, że po wojnie utrzymywał z nią stały kontakt.

Na kanwie opowieści o Ostrowskich został oparty jeden ze scenariuszy warsztatów, który nauczyciele będą mogli wykorzystywać na lekcjach o Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.

Na stronie internetowej Teatru NN są umieszczone fragmenty relacji, również nagranych na video, oraz archiwalne zdjęcia. Materiały zostały uporządkowane według następujących kategorii: osoby, historie, miejsca. - Dzięki temu uczniom i nauczycielom łatwiej będzie znaleźć potrzebne informacje. Poza tym także gotowe scenariusze będzie można wydrukować z naszej strony internetowej. W każdej chwili możemy zorganizować warsztaty dla nauczycieli, na których podpowiemy jak prowadzić lekcje o Sprawiedliwych wśród Narodów Świata - dodaje Dominika Majuk.

W piątek w Teatrze NN przy ul. Grodzkiej odbędzie się promocja nowego portalu edukacyjnego. Na spotkanie zostali zaproszeni dyrektorzy szkół z Lublina, które współpracują z teatrem, oraz wybrani Sprawiedliwi wśród Narodów Świata z Lubelszczyzny. Wybrani goście dostaną monety NBP z wizerunkami Sprawiedliwych. Wstęp na spotkanie jest wolny.

"Portal Teatru NN. Podpowie jak uczyć o Holokauście"
Małgorzata Szlachetka
Gazeta Wyborcza - Lublin nr 294 online