INSTYTUT YAD VASHEM

Instytut powstał w 1953 roku w Jerozolimie na mocy Ustawy o Pamięci przyjętej przez Kneset – parlament izraelski.

Yad Vashem mieści się na Wzgórzu Herzla, w Lesie Jerozolimskim. Składa się z Narodowego Muzeum Historycznego, Sali Imion (przechowywane są tam dane o ofiarach Zagłady), Izby Pamięci oraz Ogrodu Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Na terenie Instytutu znajdują się również dwie galerie, synagogi, archiwum oraz biblioteki. Działa tu także Międzynarodowa Szkoła Nauczania o Zagładzie.

Upamiętnienie Zagłady

Na terenie Instytutu znajduje się kilkanaście pomników upamiętniających ofiary Zagłady. W Dolinie Zabitych Wspólnot uczczone zostały społeczności żydowskie z większych i mniejszych miejscowości. W innych formach upamiętnione są tam także pomordowane dzieci oraz żydowscy partyzanci i żołnierze. Innym rodzajem upamiętnienia ofiar jest fragment wiaduktu kolejowego ze stojącym na nim wagonem towarowym, w którym w trakcie II wojny światowej przewożono Żydów do obozów zagłady.

Na wzgórzu rośnie kilka tysięcy drzew posadzonych ku czci Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, czyli osób nieżydowskiego pochodzenia, które ratowały Żydów przed zagładą. Każde z drzew opatrzone jest tabliczką z imieniem i nazwiskiem Sprawiedliwego oraz krajem jego pochodzenia. Na wielu tabliczkach widnieją polskie nazwiska, ponieważ jedna czwarta z ponad 25 tysięcy Sprawiedliwych to Polacy.

Wśród drzew Sprawiedliwych wśród Narodów Świata znajduje się również to posadzone w 1963 roku przez Władysława Bartoszewskiego i Marię Kann w imieniu osób działających w Radzie Pomocy Żydom „Żegota”.  Rada była jedyną państwową organizacją w okupowanej Europie, która została powołana specjalnie w celu pomagania Żydom.

Na terenie Yad Vashem znajduje się również niewielka tablica pamiątkowa zaświadczająca o działalności mieszkańców francuskiej miejscowości Le Chambon-sur-Lignon. Miasteczko to stało się w trakcie II wojny światowej azylem dla tych Żydów, którzy zdecydowali się na ucieczkę przed Niemcami.

Sprawiedliwi wśród Narodów Świata

„Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”  to  jedyne izraelskie odznaczenie cywilne przyznawane osobom, które ratowały Żydów w czasie Zagłady. Przyznawane jest od 1963 roku. O nadaniu tytułu decyduje Instytut Yad Vashem za pośrednictwem specjalnie powołanego departamentu, który rozpatruje nadsyłane wnioski.

Szczegóły dotyczące kryteriów przyznawania tytułu Sprawiedliwego wśród Narodów Świata dostępne są tutaj.

Praca dla upamiętnienia Holocaustu

Yad Vashem oprócz upamiętnienia zagłady narodu żydowskiego, pełni funkcje edukacyjne oraz wydawnicze. Instytut Wydawniczy Yad Vashem został założony w latach 90. XX wieku. Jego zadaniem jest zbieranie, publikowanie i rozpowszechnianie świadectw o Zagładzie oraz reprezentowanie Izraela w projektach międzynarodowych, których celem jest upamiętnianie Zagłady i wydarzeń z czasów II wojny światowej.