Premiery i zapowiedzi

Przeczytaj najnowsze historie pomocy, które opublikowaliśmy w portalu Polscy Sprawiedliwi w ostatnich miesiącach. Poznaj historie, twarze i głosy cywilnych bohaterów II wojny światowej – Polek i Polaków, którzy w czasie Zagłady nieśli ratunek Żydom. Poznaj losy tych, którzy w okupowanej Polsce otrzymali od nich pomoc. Sprawdź, co planujemy opublikować w portalu w najbliższym czasie.

Ten katalog jest regularnie aktualizowany.

Zapowiedzi:

  • Historia pomocy Jana i Katarzyny Zadwornych oraz ich córki Heleny Szwed (kwiecień 2026)
  • Historia pomocy Wacława Białowarczuka i Lucyny z Storczyńskich (sierpień 2026)

Premiery wydawnicze: II kwartał 2026


„Mamy jedną Polkę, panią Lodzię”

Leokadia „Lodzia” Pycek, dozorczyni kamienicy na Saskiej Kępie w Warszawie, pomagała żydowskim chłopcom zbiegłym z getta warszawskiego. Należeli oni do grupy tzw. papierosiarzy z pl. Trzech Krzyży.

„Nam, wychowanym w XIX wieku, nie mieściło się to wszystko w głowach”

Od 1941 r. dr Kazimiera Żuławska – romanistka i tłumaczka, taterniczka i alpinistka, działaczka społeczna na rzecz praw kobiet, razem z synem Wawrzyńcem, udzielała pomocy wielu Żydom i Żydówkom w Warszawie.

„Przedstawił nas jako swoją rodzinę”

Latem 1942 r. nauczyciel Marian Sikorski udzielił pomocy Alicji Kleinberg i jej córkom – Ewie i Annie – które uciekły z getta w Rabce tuż przed jego likwidacją przez Niemców. Zapewnił im schronienie w swoim domu.

Ocaliła Marię, która wiele lat później została psychiatrką, pionierką terapii rodzinnej

Krawcowa Teofila Kic pomogła swojej znajomej Klarze Pfeffer oraz jej dwunastoletniej córce Marii, które uciekły z getta w Przemyślu tuż przed jego likwidacją przez Niemców. Jesienią 1943 r. Teofila zapewniła im schronienie w swoim mieszkaniu.

„Był pierwszym człowiekiem gotowym nam pomóc”

Od 1942 r. aktor Leon Eitel pomagał Żydom i Żydówkom – krewnym żony. Zorganizował opiekę nad rocznym dzieckiem oraz poszukiwał bezpiecznych kryjówek po tzw. aryjskiej stronie dla uciekinierów z getta warszawskiego.

„Otworzyła dom i serce dla dziecka”

Od 1942 r. Lidia Platajs pomagała ośmioletniemu Szymonowi Hellerowi. Mimo wielokrotnego zagrożenia i konieczności zmiany kryjówek, Platajs opiekowała się żydowskim chłopcem aż do zakończenia wojny.

„W moich oczach dziadek pozostanie jako niezwykle poczciwa, dobra, ale też skromna osoba”

Józef Dąbrowski pomagał znajomym, Mosze i Annie Gutmerom, którzy w 1943 r. uciekli z getta warszawskiego. Dąbrowski przyjął ich do swojego mieszkania, zapewnił im schronienie i wsparcie materialne.

„Praca ich była ciężka i pełna poświęcenia dla ludzi pochodzenia żydowskiego”

Muzyk Tadeusz Stefański i Zofia z Zajączkowskich pomagali Żydom i Żydówkom od jesieni 1943 r,, dając im schronienie w swoim mieszkaniu, organizując fałszywe dokumenty tożsamości i znajdując inne kryjówki.

Pomagał wysiedlonym, ubogim, dzieciom

Ksiądz Bolesław Wróblewski w okresie tzw. likwidacji getta częstochowskiego przez Niemców, pomógł ocalić wiele żydowskich dzieci, organizując dla nich bezpieczne schronienia i fałszywe dokumenty.

Przeczytaj więcej (1000+)

Przejdź do katalogu naszej kolekcji – przeczytaj historie pomocy udzielanej Żydom podczas Zagłady w okupowanej Polsce. Kolekcja Muzeum POLIN, gromadzona od 2007 r., liczy ponad 1000 historii pomocy | →