77 lat temu powołano Radę Pomocy Żydom „Żegota”

Redakcja / Editorial staff / English translation: Andrew Rajcher, 6 grudnia 2019
Z tej okazji w Muzeum POLIN odbyło się spotkanie uczniów i uczennic z Katarzyną Meloch, Ocalałą z Zagłady, która przeżyła wojnę z pomocą Jadwigi Deneko (1912–1944), współpracownicy „Żegoty”. Spotkanie poprzedziły warsztaty edukacyjne przybliżające młodzieży tę historię.

„Na początku był intuicyjny scenariusz, stworzony miłością matki do dziecka! Mojej Matki. Potem był łańcuch ocalenia. Nieliczne ogniwa łańcucha ocalenia były dla ratowanego dziecka widoczne. O niektórych usłyszałam po latach. O innych – nie będę wiedziała nigdy. Każde ogniwo było konieczne. Łańcuch ani na chwilę nie został przerwany”. 

Katarzyna Meloch1.

77 lat temu, 4 grudnia 1942 r., powstała Rada Pomocy Żydom „Żegota” – jedyna w okupowanej Europie państwowa konspiracyjna organizacja powołana w celu ratowania Żydów. Kontynuowała pracę Tymczasowego Komitetu Pomocy Żydom, utworzonego 27 września 1942 r. przy Delegaturze Rządu RP na Kraj przez Zofię Kossak i Wandę Krahelską-Filipowiczową. Pomoc udzielana przez „Żegotę” polegała głównie na wsparciu finansowym, organizowaniu kryjówek i fałszywych dokumentów dla żydowskich dzieci i dorosłych w gettach i po tzw. aryjskiej stronie.

Władysław Bartoszewski pisał: „Była to pierwsza organizacja, w której w konspiracji przeciw Niemcom siedzieli razem przy jednym stole i działali syjoniści, bundowcy, katolicy, polscy demokraci, polscy socjaliści, ludowcy – i Żydzi, i Polacy”.


» Przeczytaj: historia Rady Pomocy Żydom „Żegota”


Od kilku lat z okazji rocznicy powstania „Żegoty” w Muzeum POLIN odbywa się wydarzenie edukacyjne skierowane do młodzieży. Początkowo jego honorowym gościem był Władysław Bartoszewski, członek „Żegoty”, a od 2015 r. z młodzieżą spotykała się Elżbieta Ficowska, która w 1942 r. jako półroczne dziecko została ocalona z warszawskiego getta.

Spotkanie edukacyjne w Muzeum POLIN

W tym roku do Muzeum POLIN zaprosiliśmy Katarzynę Meloch, Ocalałą z Zagłady, która przeżyła wojnę z pomocą m.in. Jadwigi Deneko (1912–1944), współpracownicy „Żegoty”. Spotkanie odbyło się z udziałem ponad 100 uczniów i uczennic ze szkół podstawowych i liceów w Warszawie oraz szkoły podstawowej w Kamionkach (woj. wielkopolskie), która kilka tygodni temu zdecydowała o przyjęciu za swojego patrona Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Spotkanie z Katarzyną Meloch poprzedziły warsztaty w Centrum Edukacyjnym Muzeum POLIN, które przybliżyły uczniom jej historię.

Na koniec wszyscy uczestnicy i uczestniczki spotkania wraz z Zygmuntem Stępińskim, p.o. Dyrektora Muzeum, złożyli kwiaty przed pomnikiem „Żegoty”, znajdującym się w pobliżu wejścia do Muzeum. 


» Przeczytaj: historia Katarzyny Meloch


Spotkanie zostało zorganizowane w ramach projektu „Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie Pamięci” we współpracy z Centrum Edukacyjnym Muzeum POLIN. Zapraszamy na inne spotkania ze świadkami historii »


1 Katarzyna Meloch, Scenariusz mego ocalenia wymyśliła Matka [w] Kontury. Wybór prozy i poezji autorów piszących po polsku w Izraelu, Tel Awiw 1988, s. 23.