Czytelnia POLIN: Polska premiera książki „Stronger than fear / Ludzie silniejsi od strachu”

Redakcja, 23 maja 2025
Zapraszamy do Muzeum POLIN na przedostatnią w zimowo-wiosennym sezonie Czytelnię POLIN. Podczas spotkania 18 czerwca 2025 r. odbędzie się premiera polskojęzycznego wydania książki-albumu „Stronger than fear / Ludzie silniejsi od strachu”. Gościniami spotkania będą Sprawiedliwa wśród Narodów Świata − Anna Stupnicka-Bando i Ocalona − Joanna Sobolewska-Pyz. Rozmowę poprowadzi Piotr Jacoń.
  • 18 czerwca 2025 (środa), godz. 18:00
  • Spotkanie w holu głównym Muzeum POLIN
  • Dyskusja w języku polskim

„Stronger Than Fear / Ludzie silniejsi od strachu” to poruszający zbiór 36 portretów Sprawiedliwych wśród Narodów Świata – osób nieżydowskiego pochodzenia, które podczas Zagłady z narażeniem życia ratowały Żydów przed nazistowskimi prześladowaniami. Publikacja prezentuje historie bohaterów z dziewięciu krajów – Polski, Litwy, Słowacji, Węgier, Rumunii, Ukrainy, Holandii, Niemiec i Francji – oraz losy osób ocalałych z ich pomocą. Teksty znajdujące się w książce koncentrują się na codziennym bohaterstwie Sprawiedliwych, pokazując ich powszednie obowiązki związane z udzielaniem pomocy ukrywającym się Żydom oraz powiązane z nimi głębokie emocje.

Autorką tekstów do albumu jest Małgorzata Quinkenstein. Niezwykłe portrety bohaterów książki wykonał Benjamin Reich. Książka ukazała się dotychczas we Francji. Jej premiera odbyła się w Limoges w Europejski Dzień Pamięci o Sprawiedliwych. W przygotowaniu są wersje niemiecka, litewska i hebrajska, które ukażą się jesienią. Podczas spotkania każdy uczestnik i każda uczestniczka bezpłatnie otrzyma egzemplarz tego wyjątkowego wydawnictwa.

Album ukazał się nakładem Conference on Jewish Material Claims Against Germany, Claims Conference. Jak podkreśla Greg Schneider, wiceprezes Claims Conference, każda z przedstawionych w książce historii jest żywym przykładem człowieczeństwa i odwagi.

Claims Conference od dekad działa na rzecz pamięci o ofiarach Holokaustu oraz wspierania ocalałych z tej tragedii, zapewniając rekompensaty i opiekę tym, którzy przeszli przez piekło Zagłady. Poprzez programy wsparcia i inicjatywy edukacyjne Claims Conference pielęgnuje pamięć o przeszłości, budując jednocześnie mosty solidarności i wdzięczności między pokoleniami.

Biogramy osób uczestniczących w spotkaniu:

  • Anna Stupnicka-Bando (ur. 1929) – lekarka, powstanka warszawska, prezeska Zarządu Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych wśród Narodów Świata w latach 2008–2024. Podczas okupacji niemieckiej mieszkała z matką Janiną Stupnicką z d. Wójcik w Warszawie. Zimą 1941 r. pomogła wydostać się z getta warszawskiego jedenastoletniej Lilianie Alter, która następnie zamieszkała u Stupnickich na Żoliborzu, będąc pod ich opieką do końca wojny. W mieszkaniu ukrywali się okresowo także Ryszard Grinberg oraz dr Mikołaj Borenstein, który otrzymał od Janiny Stupnickiej fałszywe dokumenty i pracę w sąsiedztwie. Podczas powstania warszawskiego Anna była sanitariuszką, przygotowywała punkt medyczny Obwodu II „Żywiciel” Armii Krajowej. Po wojnie ukończyła studia w Akademii Medycznej w Warszawie ze specjalizacją w neurologii. W 1983 r., w uznaniu udzielonej Żydom pomocy, razem z matką została uhonorowana przez jerozolimski Instytut Jad Waszem tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata. W 2024 r., w przededniu 80. rocznicy wybuchu powstania warszawskiego, Rada Miasta Stołecznego Warszawy nadała Annie Bando tytuł Honorowej Obywatelki Warszawy.
  • Joanna Sobolewska-Pyz (ur. 1939) − socjolożka, przewodnicząca Stowarzyszenia "Dzieci Holocaustu" w Polsce w latach 2012–2018. Jej rodzice, Tadeusz Grynszpan i Halina z d. Zylberbart zginęli w 1943 r., prawdopodobnie w ośrodku zagłady w Treblince. Ona sama ocalała dzięki pomocy wielu osób. W listopadzie 1942 r., mając niespełna trzy lata, została przerzucona w koszyku przez mur getta warszawskiego z pomocą Stanisława Gombińskiego, policjanta Żydowskiej Służby Porządkowej. Po tzw. aryjskiej stronie przebywała najpierw u Wandy Bruno-Niczowej – Żydówki ukrywającej się na „fałszywych papierach”, a następnie od maja 1943 r. pod opieką Waleriana i Anastazji Sobolewskich (w 2006 r. zostali uhonorowani pośmiertnie tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata). Joanna, zwana Inką, dowiedziała się o swoim żydowskim pochodzeniu, gdy miała osiemnaście lat. Od 1991 r. działa aktywnie w Stowarzyszeniu „Dzieci Holocaustu” w Polsce. Współkoordynowała wydanie pięciu tomów wspomnień „Dzieci Holocaustu mówią…” oraz projekt „Zapis pamięci”. Jest pomysłodawczynią wystaw „Moi żydowscy rodzice, moi polscy rodzice” i „Ołówkowe dzieci”.
  • Piotr Jacoń − dziennikarz, polonista, prezenter programów informacyjnych w TVN24. Swoją dziennikarską pracę rozpoczynał w Radiu Plus, Radiu Gdańsk i Dzienniku Bałtyckim. W TVN24 jest gospodarzem programu „Dzień po dniu”. W TVN24+ prowadzi cykl wywiadów „Bez polityki”. W 2017 r. został Mistrzem Mowy Polskiej, a w 2022 otrzymał Medal Wolności Słowa. W 2024 r. otrzymał tytuł Ambasadora Różnorodności miesięcznika „My Company Polska” za „dziennikarstwo przełamujące tabu i otwierające oczy na potrzeby drugiego człowieka”.

Aktualizacja: fotorelacja z wydarzenia dostępna jest w galerii zdjęć na górze strony.

Przeczytaj, zobacz więcej: