83. rocznica powstania w getcie warszawskim

Redakcja, 19 kwietnia 2026
19 kwietnia minie 83. rocznica powstania w getcie warszawskim. Tego dnia dołączcie do trzynastej edycji akcji społeczno-edukacyjnej Żonkile, upamiętniającej tę rocznicę. Przypnijcie żonkile na znak, że #ŁączyNasPamięć o osobach walczących w powstaniu i tysiącach cywilów ukrywających się w ruinach getta. Zachęcamy również do wzięcia udziału w wydarzeniach towarzyszących akcji Żonkile oraz do zapoznania się z informacjami historycznymi w portalach wiedzy Muzeum POLIN. Jak Polacy zareagowali na powstanie w getcie? Jak komentowano wydarzenie w kwietniu i maju 1943 roku? Jak odbierali walki za murem ich naoczni świadkowie, przechodnie na ulicach miasta? Przeczytaj na ten temat w portalu Polscy Sprawiedliwi.

„Chrześcijańska Wielkanoc wypadła tej pamiętnej wiosny 1943 roku pod koniec kwietnia... Przez Wielki Tydzień trwały nieustanne pochody ku murom. Nie ustały i w święta. Ledwie padły słowa: »Idźcie, msza skończona, Alleluja, Alleluja«, a tłum z przepełnionych kościołów, jeszcze w duszy gorący, szumiący wiosną, z młodymi kwiatami w ręku biegł pod mury ku widowisku. Ku warszawskiemu widowisku paschalnemu [...]. Było to niezwykłe widowisko”, pisał Adolf Rudnicki w opowiadaniu Wielkanoc.

Siła świadectw. Akcja społeczno-edukacyjna Żonkile 2026 i program wydarzeń w Muzeum POLIN

19 kwietnia zachęcamy do przypięcia żonkili na znak, że #ŁączyNasPamięć o walczących i tysiącach cywilów ukrywających się w ruinach getta, a także do udziału w organizowanych przez nas wydarzeniach.

W 83. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim program towarzyszący akcji społeczno-edukacyjnej Żonkile poświęcamy w Muzeum POLIN sile świadectw – indywidualnym historiom, relacjom świadków, dokumentom, archiwalnym zapisom, obiektom, a także śladom życia i śmierci ludzi, którzy doświadczyli okrucieństwa Zagłady.

„Osoby, które pamiętają tamte czasy i je przeżyły, odchodzą. Zostaje tylko pamięć. To ją należy pielęgnować, rozwijać i przekazywać młodszemu pokoleniu. Bo jeśli zabraknie pamięci, kto przypomni o bohaterach tamtych dni i o tych, którzy zginęli za wolność? Dziś to my dajemy świadectwo” – mówi Krystyna Budnicka, ocalała z getta warszawskiego, tegoroczna ambasadorka akcji Żonkile.

Do grona ambasadorów i ambasadorek akcji Żonkile dołączyli również reporter Mariusz Szczygieł, aktorki Kamila Urzędowska i Julia Kamińska, a także wspaniała ekipa zaangażowana w wolontariat, którą w tym roku reprezentują Aniela, Pola, Zosia i Dominik..

Jak wziąć udział w akcji Żonkile? Skąd wziąć papierowy żonkil? Jaki jest program wydarzeń towarzyszących? Przeczytaj niezbędne informacje na stronie internetowej Muzeum POLIN.

Przeglądaj:

Polacy wobec powstania w getcie warszawskim (kwiecień–maj 1943). Informacje historyczne w portalu Polscy Sprawiedliwi

„Przez szyby wychodzące na ogród Krasińskich widziało się dachy domów stojących po drugiej stronie ogrodu. A na tych dachach siedzieli ludzie, Polacy i przyglądali się temu, co się u nas dzieje. Oglądali nas mniej więcej tak jak Rzymianie z czasów Nerona oglądali »żywe pochodnie« utworzone z palonych żywcem chrześcijan. Widząc tych ludzi na dachach domostw aryjskich, względnie wolnych i bezpiecznych, jakże pragnąłem odkryć ich myśli, odczytać, co się dzieje w ich duszach”, pisał Symcha Binem Motyl, siedzący w schronie na terenie getta przy ul. Świętojerskiej.

Jak Polacy zareagowali na powstanie w getcie? Jak komentowano wydarzenie? Co mówiły „czynniki oficjalne” – władze niemieckie, polskie władze w Londynie i organizacje konspiracyjne w kraju? Przede wszystkim zaś – jak odbierali walki za murem ich naoczni świadkowie, przechodnie na ulicach miasta? 

Przeczytaj na ten temat artykuł prof. Barbary Engelking, który opublikowaliśmy z okazji 80. rocznicy powstania w getcie warszawskim. Tekst pochodzi z katalogu wystawy czasowej Muzeum POLIN „Wokół nas morze ognia. Losy żydowskich cywilów podczas powstania w getcie warszawskim” (2023–2024).

Przeglądaj:

Przeczytaj, zobacz więcej: