Wesprzyj wydanie wspomnień Sprawiedliwego

Mateusz Szczepaniak, Ośrodek KARTA / English translation: Andrew Rajcher, 13 sierpnia 2018
Do 21 sierpnia Ośrodek KARTA prowadzi publiczną zbiórkę pieniędzy, której celem jest wydanie wspomnień „Przemytnicy życia”, autorstwa Bernarda Konrada Świerczyńskiego (1922–2002), Sprawiedliwego wśród Narodów Świata. Autor opisał w nich swoje przeżycia z czasów wojny i nakreślił sylwetki znajomych handlarzy z warszawskiego bazaru Kercelego, którzy w obliczu wojny stali się szmuglerami na granicy getta. Książka, napisana około 1989 roku, ukaże się we wrześniu.

Czytałem wiele publikacji, nierzadko wspomnieniowych, przedstawiających Polaków jako zoologicznych antysemitów, którzy swoją „rasistowską ideologię wyssali z mlekiem matki”. Niestety większość publikowanych faktów była prawdziwa. Ale taki obraz stanowi zaledwie jedną stronę okupacyjnej rzeczywistości. Obok ludzkich szumowin były też tysiące tych, którzy z narażeniem własnego życia pomagali, potrafili zachować ludzką godność i którzy za swą patriotyczną postawę ukarani zostali najwyższym, hitlerowskim wymiarem kary 

– pisał Bernard Konrad Świerczyński

Autor wspomnień od początku okupacji niemieckiej pomagał znajomym Żydom. Udzielał im pomocy w getcie, przynosząc żywność, lekarstwa i przekazując listy, a następnie po tzw. aryjskiej stronie. Ocalił życie co najmniej kilkunastu osobom. W 1972 r., na podstawie ich zeznań, został uhonorowany tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata. W 1991 r. został honorowym obywatelem Państwa Izrael.

Czytaj historię Bernarda Konrada Świerczyńskiego »

– „Przemytnicy życia” to opowieść wymykająca się czarno-białym podziałom – czytamy w nocie redakcyjnej Ośrodka KARTA – Napisana z werwą, językiem często środowiskowym ma wciągnąć czytelnika w świat autora oraz zmusić do refleksji. Wspomnienia Świerczyńskiego ilustrowane są fotografiami z epoki, a także mapkami pokazującymi opisane w tekście miejsca szmuglowania. Konsultantką historyczną książki jest prof. Barbara Engelking.

– Dokument na wskroś prawdziwy, a przecież czyta się jak powieść i to pisaną z humorem. Wspomnienia idealisty, zakochanego od młodości w żydowskiej sąsiadce. Ratował ją w czasie wojny –  a przy okazji wielu innych – najpierw w getcie, a potem poza jego murami. Książka ma szansę pobudzić wyobraźnię wielu, którzy raczej nie sięgnęliby po trudny w odbiorze materiał źródłowy – mówi prof. Engelking

Prowadzona przez Ośrodek KARTA publiczna zbiórka pieniędzy (akcja crowdfundingowa) ma na celu zebranie 5000 zł, które umożliwią wydrukowanie wspomnień Bernarda Konrada Świerczyńskiego. Wszelkie dodatkowe środki przeznaczone zostaną na zwiększenie nakładu publikacji. Zbiórka trwa do 21 sierpnia w serwisie Polak Potrafi. Książka ukaże się we wrześniu 2018 roku. 

Wesprzyj zbiórkę Ośrodka KARTA »

Informacje wydawnicze:

Opracowanie i posłowie: Aleksandra Janiszewska
Projekt i skład: Anna Piwowar
Fotoedycja: Aleksandra Berłożecka
Korekta: Hanna Antos
Opracowanie zdjęć: Tandem Studio
Opracowanie map na podstawie projektu Pawła Weszpińskiego: Ryszard Piwowar
Konsultacje historyczne: Prof. Barbara Engelking
Warszawa 2018, wydanie I
Wydawca: Ośrodek KARTA
Oprawa: twarda, 160 stron
ISBN: 978-83-65979-28-5