Zmarła Helena Sotoła (1926–2018)

Niemcy weszli z tłumaczem do środka. […] Zaraz tatę skuli i ten tłumacz się zapytał, gdzie ma Żydów, co są ukryci. Jednak tata nie wydał niewinnych. […] Wzięli go na Montelupich […] Poszedł tak, jak stał, nie miał nic ciepłego na sobie. Mama ubolewała, że rzucił tylko bluzkę na koszulę i to wszystko, a była zima. Po jakimś czasie przyszła jakaś paczka, ale mama uznała, że to nie były koszule taty. Pokrwawione trochę. Gdy partyzanci podłożyli coś na szynach, że niemiecki pociąg się wykoleił, co szedł na front [...] Niemcy za to wzięli z Montelupich 20 więźniów. Zrobili listę, na której był tata. Rozstrzelali wszystkich na Wzgórzach Krzesławickich – wspominała Helena Sotoła.

Podczas II wojny światowej Helena Sotoła razem z rodzicami Stanisławem (1897–1944) i Bronisławą (1900–1984) Klubami udzielała pomocy miejscowym Żydom, którzy nie trafili do getta w Bochni. Od 1941 r. w ich domu ukrywali się Mosze Landwir, sprzedawca bydła z Kamyka, Irena Rajs, córka masarza z Łapanowa oraz Franciszka, córka młynarza z Nieznanowic. 4 grudnia 1943 r. doszło do rewizji gospodarstwa. Aresztowano Stanisława Kluba i przewiezniono go do Krakowa, gdzie zginął w 1944 roku. 

Czytaj historię Heleny Sotoły i jej rodziny »

Rodzina Klubów została 5 lutego 1985 r. uhonorowana tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Ich historia została opublikowana na naszym portalu na podstawie wywiadu, którego Helena Sotoła udzieliła Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN 17 sierpnia 2007 roku.

Helena Sotoła zmarła 27 lipca 2018 r. w Łapanowie (woj. małopolskie) w wieku 92 lat. Została pochowana na cmentarzu parafialnym w Sobolowie.