Sprawiedliwy Albin Tyll

KJ, 16 listopada 2016
Albin Tyll został pośmiertnie uhonorowany tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata. Medal odbierała jego córka Grażyna Madejska. W uroczystości 25 kwietnia 2013 r. w Willi Goldsteinów w Katowicach wziął udział wiceambasador Izraela w Polsce Nadav Eshcar oraz jedna z uratowanych przez Tylla, Mila Sandberg-Mesner.

Tyll urodził się w niemieckiej kolonii Felizienthal koło Stryja (obecnie Ukraina). W czasie wojny mieszkał w Kołomyi, gdzie pracował w urzędzie miasta. Tam w lecie 1941 r. poznał Lolę Sandberg. W 1942 r. Lola, wraz z rodzicami – Fanny i Zygmuntem – oraz siostrą Milą zostali zmuszeni do przesiedlenia się do getta w Kołomyi. Albin Tyll często ich tam odwiedzał, dostarczał żywność i inne przedmioty codziennego użytku.

Podczas akcji likwidacyjnej getta, w październiku 1942 r., Sandbergowie trafili do transportu do obozu zagłady w Bełżcu. Lola i Mila oraz ich kuzynka Jasia wyskoczyły z jadącego pociągu.

Dziewczętom udało się skontaktować z Albinem Tyllem, który natychmiast zaczął organizować dla nich schronienie. Z pomocą proboszcza ks. Ludwika Peciaka przygotował dla nich fałszywe metryki – Lola została oficjalnie żoną Tylla, Mila jej kuzynką, a Jasia ich służącą. Razem zamieszkali we Lwowie w wynajętym pokoju. Później przenieśli się do niemieckiej kolonii Ernsdorf koło Bóbrki, gdzie wszyscy podjęli pracę.

W 1945 r. Tyll oraz część rodziny Sandbergów przedostała się na terytorium Rumunii. Jasia zamieszkała w Izraelu, Lola i Mila w Kanadzie. Albin Tyll ożenił się z rumuńską lekarką i wyemigrował do Ameryki Południowej.