Sprawiedliwi w Kanadzie
Podczas pobytu delegacja odwiedzi Toronto, Ottawę i Montreal. Ze strony Sprawiedliwych udział biorą: Marianna Krasnodębska, Janina Rożecka oraz Marian Gołębiowski, a także ocalona – Joanna Sobolewska. Delegacji towarzyszy Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta min. Ewa Junczyk-Ziomecka i zastępca dyrektora Muzeum Historii Żydów Polskich – Ewa Wierzyńska.
Planowane są spotkania z przedstawicielami korpusu dyplomatycznego RP, udział w gali zorganizowanej w Parlamencie Federalnym Kanady na cześć Sprawiedliwych. Delegacja będzie uczestniczyć w uroczystościach rocznicowych powstania Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej im. gen. Andersa. Odwiedzi także żydowski dom pogodnej starości prowadzony przez B’nai Brith Canada.
W programie przewidziano spotkania z przedstawicielami środowisk polonijnych i żydowskich oraz z młodzieżą szkolną i uniwersytecką, której Sprawiedliwi i ocalona opowiedzą o swoich wojennych losach.
Bardzo ważnym punktem wizyty będzie spotkanie Sprawiedliwych z ocalonymi Anną Clark, Trudą Rosenberg i Renatą Zajdman. Zaplanowano wspólny udział w koncercie i uroczystej kolacji.
Warto przypomnieć, że w marcu tego roku delegacja Sprawiedliwych wzięła udział w wizycie w Stanach Zjednoczonych. Tam uczestniczyła w Światowych obchodach Dnia Pamięci o Holocauście.
W związku z wyjazdem do Kanady, 30 października w Pałacu Prezydenckim odbyła się konferencja prasowa z udziałem organizatorów, przedstawicieli Sprawiedliwych, którzy byli w marcu w USA i tych z obecnej delegacji oraz ocalonych. Obecni byli także Dyrektor Departamentu MSZ Aleksandra Piątkowska i ambasador Maciej Kozłowski, specjalny pełnomocnik MSZ ds. kontaktów z Żydami oraz zastępca dyrektora Muzeum Historii Żydów Polskich Ewa Wierzyńska.
Minister Ewa Junczyk-Ziomecka podkreśliła, że Sprawiedliwi to nasz największy skarb narodowy. Dotychczas honorowani byli ci najbardziej znani, jednak jej zależy na uhonorowaniu „cichych” bohaterów.
Ambasador Kozłowski mówił: „Wizyty te przyczyniają się do zbliżenia i zasypywania przepaści między Polską a środowiskami żydowskimi na kontynencie amerykańskim. Współpraca w tym zakresie między Kancelarią Prezydenta, MSZ i MHŻP pokazuje, że – jak chcemy - różne dobre rzeczy potrafimy wspólnie robić”.
Swoje wrażenia z pobytu w USA opowiedział Sprawiedliwy Tadeusz Stankiewicz. Mówił, że jechał tam pełen obaw, a spotkał się z ogromną ciekawością, szczególnie wśród młodzieży w czasie spotkań na uniwersytetach. „Młode pokolenia Żydów, wykształcone w demokracji, nie rozumiały, dlaczego, skoro za pomoc groziła kara śmierci to ludzie pomagali. Przecież to zachowanie nieracjonalne- przekonywali”. Sprawiedliwi odpowiadali: „Tak czuliśmy, tak czuli nasi rodzice…”.
Uczestniczka obecnej delegacji – Janina Rożecka podkreśliła, że bardzo cieszy się na ten wyjazd. Ma doświadczenie w spotkaniach z młodzieżą, gdyż często prowadzi je w szkole.
Ocalona, Joanna Sobolewska wspominała, że nawet gdy przed konferencją przeglądała album „Polacy ratujący Żydów w czasie Zagłady”, to wśród ratowanych szukała nazwisk członków swojej rodziny. Może ktoś przeżył? Człowiek przecież chce wiedzieć, skąd pochodzi, skąd się wziął, co się stało z jego rodziną? Ona sama ma dwie rodziny: tę która ją ocaliła, i tę z której nikt nie ocalał. Trudno z tym żyć.
Ewa Wierzyńska streściła dokonania i zadania projektu Polscy Sprawiedliwi, w ramach którego w ciągu ostatnich 3 lat 80 badaczy przeprowadziło 220 wywiadów ze Sprawiedliwymi i ratującymi. W ciągu ostatniego roku na www.sprawiedliwi.org.pl opublikowane zostały ich streszczenia, fragmenty nagrań i zdjęcia.
Na koniec min. Ewa Junczyk-Ziomecka podkreśliła, że ambasador Polski w Kanadzie, Piotr Ogrodziński, „jak mało kto, ma legitymację do organizowania tej wizyty”. Jego ojciec, Przemysław Ogrodziński był współorganizatorem i członkiem lwowskiej Żegoty, a babka i ciotka mają tytuł Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.
