Sprawiedliwi otrzymali odznaczenia państwowe
Za bohaterską postawę i niezwykłą odwagę wykazaną w ratowaniu życia Żydów podczas II wojny światowej, za wybitne zasługi w obronie godności człowieczeństwa i praw ludzkich Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski odznaczeni zostali:
- Maria Augustyn, która wraz z rodziną przyjęła do swego domu małżeństwo Henę i Oskara Olinerów.
- Leokadia Kieler, która wraz rodziną ukrywała rodzeństwo Mojżesza, Icka i Blimę Katzów oraz Majera Blau.
- Anna Szubrycht, która wraz rodzicami ukrywała 2 żydowskich uciekinierów Joszuę i Józefa Guzików.
- Eugeniusz Szyfner, który wraz z rodzicami udzielił schronienia rodzinie Zuckerbrodtów oraz Jankielowi Hellerowi.
- Eugeniusz Szylar, który wraz z rodziną przyjął do swojego domu rodzinę Weltzów – Miriam z dziećmi Mońkiem, Abrahamem, Reśką oraz Arona z żoną Shirley i synem Leonem.
- Andrzej Woźny, który wraz z rodzicami ukrywał rodzinę Kornreichów.
Pośmiertnie Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski odznaczeni zostali:
- Julia Barnaś – siostra Frydolina, Franciszka Hapońska – siostra Gertruda, Balbina Pieczara – siostra Seweryna, które w szpitalu w Gorlicach udzielały pomocy chorym Żydom.
- Franciszek Belniak, który wraz z rodziną ukrywał 10-cio osobową rodzinę Eigerów. Za udzielaną pomoc został rozstrzelany 14 stycznia 1943 r.
- Helena Benisz, który wspólnie z mężem Janem pomagała żydowskiej rodzinie Honigwachs.
- Zofia i Walerian Bombowie, którzy w swoim domu w Szklarach ukrywali Aleksandra Metza.
- Zofia Broda, Helena Kielar, Antoni i Dorota Szylarowie. Antoni i Dorota Szylarowie oraz ich córki Zofia Broda i Helena Kielar w swoim domu ukrywali rodzinę Weltzów – Miriam z dziećmi Mońkiem, Abrahamem, Reśką oraz Arona z żoną Shirley i synem Leonem.
- Mikołaj Chanas, który wraz z rodziną ukrywał w swoim domu trzech żydowskich uciekinierów – Banka Lwa oraz Eliasza Marguliesa z bratem. Za udzielaną pomoc został rozstrzelany 28 marca 1943 roku.
- Feliks Ciołkosz, który wraz z mieszkańcami wsi Kozłówek udzielał pomocy grupie około 40 Żydów. Za udzielaną pomoc został rozstrzelany 3 lipca 1943 roku.
- Helena i Jan Cwynarowie, którzy zaopiekowali się żydowskim dzieckiem Abrahamem Izaakiem Segalem.
- Franciszek Dwojak, który wraz z rodziną ukrywał sześcioosobową rodzinę Schwimmerów z Tarnowa. Za udzieloną pomoc został rozstrzelany.
- Józef Fąfara, który wraz z mieszkańcami wsi Kozłówek, Markuszowa i Oparówki udzielał pomocy grupie około 40 Żydów. Za udzieloną pomoc został rozstrzelany 3 lipca 1943 roku.
- Andrzej Fenczak, który wraz z rodziną dał schronienie pięciu Żydom, wśród nich trzyosobowej rodzinie Iresów.
- Józefa i Franciszek Florkowie, którzy od 1941 r. opiekowali się 11-letnim Marianem Reichem.
- Katarzyna i Michał Gerulowie, którzy udzielili schronienia 7 osobom pochodzenia żydowskiego. Za udzielaną pomoc zostali rozstrzelani w 1944 roku.
- Franciszek Gniewek, który dostarczał do rzeszowskiego getta żywność rodzinie Schipperów.
- Katarzyna i Stanisław Gwizdakowie, którzy wraz z synem Tadeuszem od 1942 r. do końca okupacji ukrywali 6 Żydów – uciekinierów z rzeszowskiego getta.
- Wiktor Jaderny, który od początku okupacji wspierał ludność żydowską Mielca, wysyłał paczki żywnościowe do obozu pracy.
- Maria i Franciszek Kazanowscy, którzy wraz z synem Stanisławem w swoim domu ukrywali rodzeństwo Gellerów oraz Dawida Nehmera.
- Stefania Kądzielawa – siostra Czesława, Zofia Liszka – siostra Serapiona, Marcjanna Łączniak – siostra Ambrozja, Julia Mikoś – siostra Chrystiana, Zofia Śliwka – siostra Atanazja, które na przełomie 1942 i 1943 r. w Dominikowicach ukrywały na terenie klasztoru Sabinę Honigwachs, uciekinierkę z getta w Gorlicach.
- Helena i Jan Koszykowie, którzy w swoim domu udzielali czasowego schronienia oraz dożywiali Popiela i Duweta Bodensteinów.
- Michał Kruk, który udzielał pomocy członkowi Żydowskiego Związku Robotniczego „Bund” Aleksandrowi Hirschbergowi. Za udzielaną pomoc został rozstrzelany 6 września 1943 roku.
- Józef Laska, który zajmował się wyrabianiem i dostarczaniem fałszywych dokumentów dla osób ściganych przez gestapo. Organizował przerzuty Polaków i Żydów na Węgry.
- Anna i Ludwik Niemcowie, którzy udzielali pomocy Popielowi i Duwetowi Bodensteinom.
- Stanisław Oparowski, który wraz z mieszkańcami wsi Kozłówek, Markuszowa i Oparówki udzielał pomocy grupie około 40 Żydów. Za udzielaną pomoc został rozstrzelany 3 lipca 1943 roku.
- Ksiądz Andrzej Osikowicz, który jako proboszcz i dziekan dekanatu drohobyckiego wydawał Żydom metryki chrztu oraz chrzcił i ukrywał dzieci żydowskie.
- Ksiądz Jan Patrzyk, który wspólnie z rodziną uratował żydowską dziewczynkę Judytę Eisenberg.
- Balwina Piecuch, którzy wraz z synem Stanisławem w czasie okupacji uratowali 11-letniego Samuela Olinera z Bielanki.
- Józef Pietrzykowski, który udzielał pomocy Żydom, dostarczał fałszywe dokumenty i przewoził ich w bezpieczne miejsca. Za udzielaną pomoc został rozstrzelany 28 sierpnia 1942 roku.
- Aleksandra Pirga, która wraz z mieszkańcami wsi Kozłówek, Markuszowa i Oparówki udzielała pomocy grupie około 40 Żydów. Za udzielaną pomoc została rozstrzelana 3 lipca 1943 roku.
- Maria i Józef Pruchniewiczowie, którzy w swoim domu ukrywali 4-osobową rodzinę żydowską Jehudy i Treana Lejb Bloum z córką Rejzel oraz ich krewnego Mosze Kuflika. Za udzielaną pomoc Józef Pruchniewicz został rozstrzelany w marcu 1944 roku.
- Maria Pyka, która w czasie okupacji pomogła Sali Erenreich oraz jej 2-letniej córce Marii.
- Maria i Stanisław Radzikowie, którzy w czasie okupacji niemieckiej przechowywali Salomeę, Rozalię i Annę Wymisner, Jakuba Hoffmana oraz Rebe Urysia z Moszczenicy. Za udzielaną pomoc Stanisław Radzik został rozstrzelany 30 września 1943 r. Jego żona Maria zmarła 26 stycznia 1944 r. po dotkliwym pobiciu.
- Roman Segelin, który wraz z rodziną udzielał czasowego schronienia Helenie Kamienieckiej z dziećmi. Za udzielaną pomoc został rozstrzelany wiosną 1944 roku.
- Anna i Antoni Skrobaczowie, którzy pomagali doraźnie prześladowanej przez Niemców rodzinie Dörflerów. Ukrywali w swoim domu wnuka Benziona Dörflera, Abrahama Izaaka Segala.
- Janina Sokołowska, która współpracowała z Radą Pomocy Żydom „Żegota”, dostarczała żywność i lekarstwa więźniom getta w Nowym Sączu. Ukrywała w swoim domu dwie Żydówki.
- Władysława i Władysław Sterkowiczowie, którzy w piwnicy swojego domu ukrywali sześciu Żydów. Byli to Szymon Kracer, Hesztek Rott, Mira Hoffman, Rozalia Hoffman, Fraga Berek i Moniek Mendel.
- Marian Szafraniec, który zajmował się wyrabianiem i dostarczaniem fałszywych dokumentów osobistych dla osób ściganych przez gestapo, m.in. zaopatrzył w taką kenkartę prof. Hugo Steinhausa.
- Julia Twardzik, która wraz z rodzicami ukrywała dziewięcioro Żydów z Jedlicza i Krosna – Lejbę i Leję Lermanów z dwójką dzieci, Chawę Lambek z córką, Menasze Najmana, Hersza Friesa oraz Irenę Roschandler.
- Anastazja Tylawska, który w czasie okupacji pomagała Lejbie Joskowi z Męciny Wielkiej. Za udzielaną pomoc została rozstrzelana 26 stycznia 1944 roku.
- Kunegunda i Szymon Walągowie, którzy wraz z córką Heleną w czasie okupacji ukrywali czasowo trzech Żydów.
- Leon Wanatowicz, który w prowadzonej przez siebie restauracji zatrudniał żydowskich muzyków. W 1944 r. przyjął pod swój dach Żydówkę Helenę Frachowicz i jej bliskich.
- Filip Wąsowski, którzy wraz z synem Władysławem w swoim domu ukrywali siedmiu Żydów.
- Maria i Piotr Węglowscy, którzy od jesieni 1942 r. do sierpnia 1944 r. ukrywali dwóch uciekinierów z dębickiego getta – Neszka i Szlomo Taubów.
- Piotr Zagórski, który wraz z mieszkańcami wsi Kozłówek, Markuszowa i Oparówki udzielał pomocy grupie około 40 Żydów. Za udzielaną pomoc został rozstrzelany 3 lipca 1943 roku.
Za wybitne zasługi w pielęgnowaniu pamięci i upowszechnianiu wiedzy o Polakach ratujących Żydów podczas II wojny światowej Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej odznaczony został Abraham Izaak Segal.
Za zasługi w pielęgnowaniu pamięci i upowszechnianiu wiedzy o Polakach ratujących Żydów podczas II wojny światowej, za zaangażowanie w tworzenie Muzeum Polaków Ratujących Żydów im. Rodziny Ulmów w Markowej Złoty Krzyż Zasługi odznaczeni otrzymali: Urszula Niemczak, Bogdan Romaniuk, a Srebrny Krzyż Zasługi – Mateusz Szpytma.
Przed ceremonią w synagodze w Łańcucie odbyła się modlitwa ekumeniczna w intencji Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.
Źródło: Odznaczenia za bohaterską postawę w ratowaniu Żydów [online] http://www.prezydent.pl/aktualnosci/ordery-i-odznaczenia/art,35,odznaczenia-za-bohaterska-postawe-w-ratowaniu-zydow.html [dostęp: 20.03.2016].





