Skrót debaty „Sprawiedliwi i ocaleni w literackim świadectwie”
Pierwsze z serii spotkań poświęconych Sprawiedliwym wśród Narodów Świata organizowanych przez projekt „Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie pamięci” przy Muzeum Historii Żydów Polskich odbyło się z okazji setnej rocznicy urodzin Sprawiedliwego Karola Kuryluka (5 października 2010 roku).
W debacie „Sprawiedliwi i Ocaleni w literackim świadectwie” wzięli udział: jego córka, pisarka i artystka Ewa Kuryluk, pisarz Wilhelm Dichter oraz badacz Holocaustu dr Jacek Leociak. Rozmowę prowadziła Anna Bikont z „Gazety Wyborczej”.
Podczas spotkania Ewa Kuryluk mówiła o swoim ojcu, który ratował w czasie wojny Żydów – w tym jej przyszłą matkę – i o tym, jak usiłowała zrekonstruować w swoich książkach przeszłość, która nigdy nie była w domu omawiana za życia jej ojca.
Wilhelm Dichter opisywał głównie swoje osobiste doświadczenie związanie z ukrywaniem u rodzin ukraińskiej i polskiej w Borysławiu. Jacek Leociak dzielił się swoimi doświadczeniami dotyczącymi pisania książki o ludziach ratujących Żydów w czasie wojny.
Rozmówcy podkreślili też, że często ratujący Żydów i sami ratowani bali się nie tylko Niemców, ale i innych Polaków, Ukraińców, Litwinów – którzy mogli na nich donieść. Bali się także dzieci, które nawet nieświadomie lub dla zabawy mogły donieść na ukrywających albo powiedzieć Niemcom, że ktoś jest Żydem – takich dzieci bał się Wilhelm Dichter.
Podczas spotkania omawiane były takie problemy, jak kwestia wdzięczności i niewdzięczności Żydów wobec ratujących za okazaną im pomoc, a także kwestia wstydu Sprawiedliwych i ich niechęci do upublicznienia informacji o swoich bohaterskich czynach – niechęci, która, jak się okazuje, trwa często do dziś.
Projekt „Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie pamięci” dofinansowany jest ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich i współfinansowany przez Ministra Spraw Zagranicznych RP w ramach cyklicznego programu „Promocja wiedzy o Polsce”
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
