„Ratującym-Ocaleni”: konkurs na projekt upamiętnienia Polaków ratujących Żydów podczas Zagłady

, 16 listopada 2016
8 września 2014 r. w Warszawie ogłoszony został międzynarodowy konkurs na koncepcję Upamiętnienia Polaków ratujących Żydów podczas okupacji niemieckiej „Ratującym-Ocaleni” przy Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

Inicjatorem idei Upamiętnienia i organizatorem konkursu jest założona przez Zygmunta Rolata Fundacja „Pamięć i Przyszłość”. Idea wspierana jest przez Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego.

Konkurs w pierwszej fazie, ma być otwartą, artystyczną debatą na temat sposobu i formy godnego upamiętnienia Ratujących w tym wyjątkowym miejscu. Wziąć w nim mogą udział zarówno młodzi jak i doświadczeni twórcy. Ci, którzy chcą nie tylko zabrać głos w tej dyskusji, ale myślą o realizacji swoich projektów upamiętnienia, powinni złożyć formalny wniosek o dopuszczenie do udziału w konkursie do dnia 8 października 2014 roku. Spośród złożonych do dnia 5 grudnia 2014 roku prac konkursowych międzynarodowy Sąd konkursowy pod przewodnictwem Milady Ślizińskiej wyłoni pięć najciekawszych wizji artystycznych. Ich autorzy przygotują, w drugiej fazie konkursu (pierwszy kwartał 2015 roku), realne projekty koncepcyjne a w kwietniu Sąd ogłosi zwycięzcę. Ukończenie realizacji projektu Upamiętnienia przewidziana jest na jesień przyszłego roku.

Idea budowy Upamiętnia „Ratującym-Ocaleni”, jak mówi Zbigniew Rolat, założyciel Fundacji Pamięć i Przyszłość „Wyrosła z głębokiego przeświadczenia, że Żydzi doświadczyli w okupowanej przez Niemców Polsce wiele zła, niestety, często także, ze strony swych nieżydowskich współobywateli. Dlatego tak ważne jest oddanie hołdu tym, którzy się przed złem nie ugięli i z narażeniem życia własnego oraz swych rodzin nieśli im bezinteresowna pomoc”. Konstanty Gebert – członek Rady Fundacji Pamięć i Przyszłość dodaje: „Nasza inicjatywa jest próbą spłacenia długu wdzięczności i pamięci, jaki zaciągnęliśmy u tych bohaterów, i znanych, i bezimiennych. Pamięć o nich jest częścią żydowskiej pamięci; najwyższy czas dać jej widoczny kształt”.

Konkurs ma charakter otwarty zarówno pod względem oczekiwanej przez Organizatorów formy artystycznej Upamiętnienia jak i możliwości uczestnictwa. Do udziału w konkursie mogą zgłosić się doświadczeni twórcy i młodzi artyści, pragnący swym projektem wziąć udział w dyskusji. W opublikowanych warunkach konkursu przeczytać można m.in. że: „Jury poszukiwać będzie projektu, który w najwłaściwszy sposób upamiętni zasłużonych Polaków, a równocześnie będzie próbą integracji i ożywienia przestrzeni publicznej placu wokół Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, przy pełnym uwzględnieniu oczekiwań jego użytkowników.

Podczas konferencji prasowej, która 8 września odbyła się w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, wystąpił inicjator idei Upamiętnienia Zygmunt Rolat, popierający ją Konstanty Gebert i Zbigniew Hołdys oraz Milada Ślizińska, przewodnicząca jury konkursowego.

Strona konkursu: raff.org.pl