Książka Jacka Leociaka o ratowaniu Żydów w 3. etapie konkursu „Książka Historyczna Roku”
W tym roku konkurs został ogłoszony po raz trzeci. Nagroda im. Oskara Haleckiego przyznawana jest w dwóch kategoriach: „Najlepsza ksiązka naukowa opisująca losy Polski i Polaków w okresie PRL” oraz „Najlepsza książka popularnonaukowa poświęcona historii Polski w XX wieku”. Pośród nominowanych książek znajdują się między innymi: „Anatomia buntu. Kuroń, Modzelewski i komandosi” Andrzeja Friszkego, „Marcel Reich-Ranicki. Polskie lata” Gerharda Gnaucka, „Ocaleni z Mauthausen. Relacje polskich więźniów obozów nazistowskich systemu Mauthausen-Gusen” Katarzyny Madoń-Mitzner czy „Społeczeństwo kolejki. O doświadczeniach niedoboru 1945-1989” Małgorzaty Mazurek.
Jacek Leociakjest adiunktem w Instytucie Badań Literackich PAN, kierownikiem Zakładu Badań nad Literaturą Holokaustu IBL PAN, członkiem Centrum Badań nad Zagładą Żydów i redaktorem rocznika „Zagłada Żydów. Studia i materiały". Należy też do zespołu przygotowującego wystawę stałą Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie. Zajmuje się różnymi formami zapisu doświadczeń granicznych (w tym doświadczenia Zagłady). Jest autorem pracy „Tekst wobec zagłady. O relacjach z getta warszawskiego” i współautorem – wraz z Barbarą Engelking-Boni – książki „Getto warszawskie. Przewodnik po nieistniejącym mieście”. Jego najnowsza książka „Ratowanie. Opowieści Polaków i Żydów” analizuje konkretne przypadki Polaków, którzy w czasie drugiej wojny światowej udzielali pomocy ukrywającym się Żydom. Polacy ratujący Żydów przedstawieni są w tej pracy w sposób złożony i wielowymiarowy. Autor ukazuje różne motywy ich działania: zarówno ludzką chęć pomocy, jak i chciwość. Wykorzystuje przy tym bogate źródła historyczne, takie jak świadectwa i dokumenty archiwalne, które pozwalają mu odtworzyć ówczesny kontekst historyczny, społeczny i psychologiczny. Jacek Leociak prezentuje moralne dylematy, z jakimi musiało wiązać się ratowanie Żydów, przedstawia dramaty ratowanych i ratujących.
