1. rocznica nadania szkole w Radziejowicach im. Władysława Rdzanowskiego

Maria Zawadzka, 16 listopada 2016
25 października 2010 roku Szkoła Podstawowa w Radziejowicach koło Mszczonowa w województwie mazowieckim obchodziła pierwszą rocznicę nadania jej imienia Władysława Rdzanowskiego, odznaczonego przez Instytut Yad Vashem  tytułem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” za ratowanie Żydów w czasie drugiej wojny światowej.

Polscy Sprawiedliwi – Władysław Radzanowski (1904-1992) i jego żona Klara (zm. 1981) – zostali pośmiertnie uhonorowani28 września 1995 roku. Podczas wojny udzielili oni pomocy pochodzącemu z Mszczonowa Szaji Goldmanowi.

Władysław Rdzanowski urodził się 29 października 1904 roku we wsi Wylezin Stary (województwo łódzkie). W 1926 roku ukończył Państwowe Seminarium Nauczycielskie w Łowiczu. W 1936 roku zamieszkał z rodziną w Radziejowicach – dosłał pracę w miejscowej szkole.

W 1939 roku Władysław Rdzanowski został zmobilizowany i wcielony do XVIII pułku piechoty. Był uczestnikiem wojny obronnej, działaczem Ruchu Oporu, żołnierzem AK.

We wrześniu 1942 roku trzynastoletni Szaja Goldman zbiegł wraz z ojcem z warszawskiego getta. Po trzech miesiącach tułaczki dotarli do Radziejowic. Goldman szukał pomocy u Rdzanowskich, których znał przed wojną. Szaja Goldman został u nich, a jego ojciec zdecydował, że sam wróci do getta.

Szaja był traktowany jak członek rodziny. Nadano mu polskie imię Jurek. Nie przebywał w kryjówce przez cały czas. Przeciwnie: pasł krowy razem z dwoma synami Rdzanowskich,  bawił się z innymi dziećmi. Na noc wracał do znajdującej się w budynkach gospodarczych kryjówki.

Rdzanowscy obawiali się denuncjacji ze strony zbyt dociekliwego sąsiada, poza tym w pobliskim pałacu Krasińskich stacjonowali Niemcy. W związku z rosnącym zagrożeniem, chłopca wysłano do innej wsi, gdzie ukrywał się do końca okupacji.

Po wojnie Szaja Goldman wyemigrował do Izraela.

Od 1943 do 1968 roku, Władysław Rdzanowski pełnił funkcję Kierownika Szkoły Podstawowej w Radziejowicach. W 1968 roku przeszedł na emeryturę. Został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi i Złotą Odznaką ZNP.

Zmarł w 1992 roku, w wieku 88 lat. Na rok przed śmiercią spotkał się z Szają Goldmanem. Więcej o Władysławie Rdzanowskim na portalu „Polscy Sprawiedliwi” i na stronie Szkoły Podstawowej w Radziejowicach.