Pamiątki po „Żegocie”

W zbiorach Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN znajdują się pamiątki związane z Radą Pomocy Żydom „Żegota”. Obiekty przekazały muzeum inne instytucje kultury oraz osoby prywatne.

Niezwykłą dokumentację działalności Rady w zbiorach Muzeum POLIN stanowią:

– ulotka „Protest!” z 11 sierpnia 1942 r. – dar Biblioteki Narodowej,
– część kolekcji archiwum „Felicji” – dar Ossolineum,
– kopie dokumentów Rady Pomocy Żydom „Żegota” udostępnione przez Archiwum Akt Nowych w Warszawie.

Bezcenne pamiątki podarowały osoby, których los związany był z działalnością Rady:

Władysław Bartoszewski w 2013 r. przekazał m.in.: medal Sprawiedliwego wśród Narodów Świata, certyfikat posadzenia drzewka „Żegoty” w Ogrodzie Sprawiedliwych w Jerozolimie, honorowe obywatelstwo Państwa Izrael, poufny raport ambasady polskiej w ZSRR dla Rządu RP w Londynie o pomocy udzielonej obywatelom polskim (w tym w szczególności Żydom w ZSRR w latach 1941-1943), medal – Nagrodę im. Elie Wiesela (od United States Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie), oryginalny pierścień pamiątkowy wytworzony w łódzkim getcie, a także książki i dokumenty historyczne z okresu II wojny światowej,

Janina Zgrzembska, córka Ireny Sendlerowej – w 2009 i 2013 r. przekazała pamiątki po matce, m.in.: medal i dyplom Sprawiedliwej wśród Narodów Świata, honorowe obywatelstwo Państwa Izrael, kolekcję odznaczeń państwowych wraz z dokumentacją, honorowe obywatelstwo miasta Otwocka wraz z kluczem do bram miasta, książki, a także listy i pamiątki, które Sprawiedliwa otrzymywała od młodzieży z całego świata.

Elżbieta Ficowska w 2015 r., w 73. rocznicę powstania Rady Pomocy Żydom „Żegota”, przekazała kopię srebrnej łyżeczki – związanej z historią swojego ocalenia. Łyżeczkę z jej imieniem i datą włożono do pudełka, w którym wyniesioną ją z warszawskiego getta.

 Karolina Dzięciołowska, grudzień 2017 


Czytaj historię Rady Pomocy Żydom „Żegota”

Przedstawiamy m.in. historie członków i członkiń Rady, jej strukturę, mechanizmy działania,
upamiętnienia w Polsce i Izraelu oraz pamiątki ze zbiorów Muzeum POLIN.


Bibliografia

Marek Arczyński, Wiesław Balcerak, Kryptonim „Żegota”. Z dziejów pomocy Żydom w Polsce 1939-1945, Warszawa 1979.
Anna Bikont, Sendlerowa. W ukryciu, Warszawa 2017.
Teresa Prekerowa, Konspiracyjna Rada Pomocy Żydom w Warszawie 1942-1945, Warszawa 1982.
Gunnar S. Paulsson, Utajone miasto. Żydzi po aryjskiej stronie Warszawy (1940-1945), Kraków 2007.
Ten jest z ojczyzny mojej. Polacy z pomocą Żydom 1939-1945, oprac. W. Bartoszewski, Z. Lewinówna, Warszawa 2007.
„Żegota”. Rada Pomocy Żydom 1942-1945. Wybór dokumentów, oprac. A. K. Kunert, Warszawa 2002.
„Żegota. Dokumenty 1942-1945”, oprac. M. Olczak, Warszawa 2017.