Rodzina Stankiewiczów

powiększ mapę

Audio

7 audio

Historia pomocy - Rodzina Stankiewiczów

Miał 9 lat, kiedy wybuchła wojna. Jego ojciec, leśniczy, namówił Niemców, by pozwolili mu zatrudnić Żydów do prac leśnych. Dzięki temu wielu uciekło z getta w Opolu Lubelskim. Gdy w 1942 r. Niemcy rozpoczęli wywózki do obozów zagłady, wokół leśniczówki Stankiewiczów ukrywało się ponad 200 osób. Stanisław Stankiewicz pomagał Żydom budować leśne bunkry, znaleźć kryjówki w stodołach, spichlerzach, oborach, gołębnikach, zdobyć jedzenie.

W lesie Tadeusz znalazł wycieńczonego Szlomę Szmulewicza (polskie imię: Jan), uciekiniera z obozu pracy w Józefowie nad Wisłą. Przyjaźń między chłopcami przetrwała do śmierci Szmulewicza w 2007 r.

Zadaniem Tadeusza i jego starszej siostry Barbary było zacieranie śladów ukrywających się Żydów, dbanie o bezpieczeństwo transportów z żywnością, sprawdzanie, czy nikt nie śledzi wysłanników z leśnych kryjówek. Te ostatnie zostały jednak zadenuncjowane, ukrywający się – zamordowani przez nazistów.

Wspomina Tadeusz:

 „Z tej całej akcji udało się uratować 6 osób. Wszystkie powyjeżdżały, po prostu. Nie wiem czy nie wytrzymały tego szoku. Został tylko ten Janek. Nawet rozstając się z narzeczoną…

Ona go wyciągała na Zachód, a on powiedział: »Nie. Tu zginęła moja rodzina. Nie wiem gdzie są pochowani. Czy na Majdanku są ich prochy, czy w Treblince. A poza tym to ja mam już tę drugą rodzinę, która mnie przechowała i ja nie wyjadę, nigdzie nie wyjadę z Polski«”. I został.

Po wojnie ojciec Stanisław Stankiewicz trafił do aresztu za przynależność do AK. Przewieziony do Warszawy, brutalnie przesłuchiwany, zginął wypchnięty z okna aresztu. UB upozorowało samobójstwo. Rodzina nie dostała zgody na pochówek.

Bibliografia

  • Maślak Magdalena, Wywiad z Tadeuszem Stankiewiczem, Milanówek 7.03.2009
  • Berenstein Tatiana, Shmuel Krakowski red., Israel Gutman red. serii, The Encyclopedia of the Righteous Among the Nations. Rescuers of Jews during the Holocaust, Poland, Jerusalem 2004
    Dwutomowe wydawnictwo zawiera krótkie biogramy Polaków odznaczonych medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.