Rodzina Roztropowiczów

powiększ mapę

Audio

5 audio

Historia pomocy - Rodzina Roztropowiczów

Józef Roztropowicz razem z żoną Natalią dzierżawił ziemię w osadzie niedaleko Radziwiłłowa (obecnie Ukraina). Mieli czworo dzieci. W zamieszkanej przez nich okolicy 75% ludności było Żydami. Resztę stanowili Polacy i Ukraińcy.

Latem 1943 roku duża część ludności polskiej padała ofiarą napadów ze strony ukraińskich nacjonalistów. By ratować swoje życie, Roztropowiczowie przeprowadzili się do Radziwiłłowa. Zamieszkali w kompleksie budynków między innymi z rodziną Stramskich i rodziną ukrywającą u siebie żydowskie dziecko, Sabinę Kagan. Obecność Sabiny – brudnej, głodnej i zlęknionej, przechowywanej od miesięcy w kołysce w ciemnym pomieszczeniu za kuchnią – wykryła Zofia Stramska, koleżanka i sąsiadka Roztropowiczówien.

Sabina znalazła nowych opiekunów. Wspomina Stanisława Roztropowicz-Szkubel: „Ojciec twardo stawiał sprawę. Mówi tak »słuchajcie, nie możemy patrzeć jak to dziecko ginie z głodu (…) są dwa wyjścia – albo zabieramy ją, albo mówimy Niemcom, że tam jest dziecko żydowskie. To ginie cała tamta rodzina i ono. (…) jeżeli to dziecko weźmiemy do siebie, to znaczy, że jeżeli ktoś powie, że u nas jest dziecko żydowskie, to my wszyscy giniemy«”.

Po wojnie Sabinę adoptowało małżeństwo lekarzy żydowskich. Wyemigrowało ono do Izraela i zerwało kontakt z Polską. Ale Stanisława Roztropowicz szukała Sabiny całe życie. Przypadkiem badaczka z Jerozolimy pracująca w Żydowskim Instytucie Historycznym w Warszawie skojarzyła historię żydowskiej dziewczynki opisanej przez Stanisławę ze znanym jej życiorysem Sabiny Heller. W 1999 roku Sabina dowiedziała się po raz pierwszy o swoich biologicznych rodzicach, zamordowanych w czasie Holocaustu. Z rodziną Roztropowiczów przyjaźni się.

Bibliografia

  • Kempa-Kurkiewicz Marta, Wywiad ze Stanisławą Roztropowicz-Szkubel, Warszawa 18.02.2009
  • Czyżewska Anna, Wywiad z Zofią Hołub, Stargard Szczeciński 28.04.2009
  • Gutman Israel red. nacz., Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, Ratujący Żydów podczas Holocaustu, Kraków 2009