Historia pomocy - Rodzina Burchackich | Polscy Sprawiedliwi

Rodzina Burchackich

powiększ mapę

Historia pomocy - Rodzina Burchackich

Helena i Stefan Burchaccy w latach 30. mieszkali w podwarszawskim Radzyminie. Mieli tu rodzinę i wielu znajomych, także wśród Żydów. Potem przenieśli się na warszawską Pragę, na ul. Targową 62. Mimo trudnych warunków mieszkaniowych – wraz z dwoma synami mieszkali w jednym pokoju, drugi wynajmowali i szantażu lokatora w czasie wojny Burchaccy pomogli wielu Żydom.

Ich pomoc przybierała różne formy. Fryzjerowi Jerzemu Klajnbardowi oraz Róży i Sarze Wajsztajn Stefan pomógł w ucieczce z radzymińskiego getta. Mężczyźnie wyrobił fałszywe dokumenty na nazwisko Jerzy Wójcik i dopomógł przy szukaniu pracy – Klajnbard zatrudnił się, a potem także zamieszkał, w zakładzie fryzjerskim Władysława Rossy. Siostry Wajnsztajn znalazły schronienie u swoich warszawskich znajomych. 

Innym potrzebującym Helena i Stefan wyszukiwali stałe kryjówki, udzielali noclegu, kontaktowali z odpowiednimi ludźmi. Przechowywali u siebie żywność szmuglowaną przez Rachelę Jonisz i Izaka Goldmana. Leonowi Wajnsztajnowi pomagali w sprzedaży przedmiotów przynoszonych z getta, a za otrzymane pieniądze kupowali żywność i leki, które Leon dostarczał potrzebującym. Gdy w 1943 roku Wajnsztajn kanałami wydostał się z walczącego getta, Burchaccy ukryli go u rodziny Imiołków, swoich krewnych, gdzie pozostał do nadejścia Armii Czerwonej rok później.

Z pomocy Heleny i Stefana korzystali także: Adam Kerler, Wanda Ester, Róża Szafran, Sura Goldman z dzieckiem, Szoszana Kosower (pseud. Emilia Rozencwajg).

Działalność Burchackich trwała do sierpnia roku 1944, do wybuchu Powstania Warszawskiego. Zaraz na początku Stefan został złapany i wywieziony na roboty do Niemiec. Wielu z tych, którym Burchaccy pomagali, przeżyło okupację. Po wojnie w większości wyemigrowali z Polski.

Historie pomocy w okolicy

Bibliografia

  • Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego, 349, 101
  • Radzymin
  • Radzymin - historia
  • Grynberg Michał, Księga Sprawiedliwych, Warszawa 1993

    Leksykon uwzględnia historie Polaków uhonorowanych tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata w latach 19631989. Wykaz haseł poprzedza przedmowa Icchaka Arada oraz Chaima Chefera Sprawiedliwi świata.