Dobrowolska Anna

powiększ mapę

Galeria

Zdjęć: 1

Historia pomocy - Dobrowolska Anna

Anna Dobrowolska mieszkała przed wojną w Krakowie przy ul. Wielopole. Była nauczycielką i działaczką Stronnictwa Demokratycznego. W czasie okupacji działała w strukturach polskiego państwa podziemnego pod pseudonimem „Michalska”. Pełniła funkcję skarbnika Rady Pomocy Żydom „Żegota” w Krakowie, utworzonej 12 marca 1943 roku.

Wedle Teresy Prekerowej Rada Pomocy Żydom w Krakowie „była organizacją niedużą i otrzymywała niewielkie – znacznie mniejsze od potrzeb – dotacje finansowe. Jednakże jej bardzo oddany sprawie zespół oraz energiczny i przedsiębiorczy przewodniczący ucznili z niej wkrótce znaczący ośrodek opieki”.

„Żegota” starała się pomóc Żydom, którzy znaleźli się w obozie w Płaszowie, Bochni, Mielcu, Przemyślu, Stalowej Woli, Szabniach i Tarnowie i innych obozach pracy na terenie dystryktu. Jej działacze przekazywali pieniądze, jedzenie i dokumenty umożliwiające ukrycie się Żydom po tzw. stronie aryjskiej. „Żegota” stawiała sobie również za cel przeciwdziałanie szantażom i niemieckiej propagandzie antysemickiej, ratowanie dzieci żydowskich, gromadzenie materiałów na temat zbrodni przeciw Żydom.

W mieszkaniu Dobrowolskiej spotykali się kurierzy „Żegoty” i otrzymywali pieniądze, które rozdzielano między ukrywających się Żydów. Maria Hochberg-Mariańska, która w krakowskiej „Żegocie” była przedstawicielką podziemia żydowskiego zanotowała w swoich wspomnieniach: „Jeszcze dzisiaj pamiętam ciemną bramę tego domu, wydeptane schody i wysoką, szczupłą postać Pani Anny, jej dobre oczy za okularami i księgi skarbowe Rady, które prowadziła tak starannie i skrupulatnie, jakby to nie były niebezpieczne dokumenty, ale niewinne wykazy przedwojennej opieki socjalnej”. Dobrowolska prowadziła również komplety dla dzieci żydowskich.

Z pomocy finansowej Rady korzystało najpierw 100 osób, a w 1944 r. 570 osób ukrywających się w Krakowie.

W 1984 r. Instytut Yad Vashem podjął decyzję o przynaniu Annie Dobrowolskiej tytułu Sprawiedliwej wśród Narodów Świata.

Bibliografia

  • Bartoszewski Władysław, Lewinówna Zofia, Ten jest z ojczyzny mojej, Warszawa 2007

    Publikacja ta składa się z 3 części: zarysu monograficznego problematyki pomocy Żydom; zbioru wydanych dokumentów niemieckich i polskich dotyczących losu Żydów oraz pomocy Żydom; zbioru relacji powojennych Polaków i Żydów dotyczących pomocy.

  • Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego, 349, 2033