Walaszczyk Józef

powiększ mapę

Audio

3 audio

Historia Józefa Walaszczyka

Ta historia obfituje w tak ogromną ilość rzeczy nadzwyczajnych i ryzykownych, że doprawdy trzeba poczytywać za cud, że ktokolwiek może ją jeszcze opowiadać. Symulacja rozstroju żołądka przed siepaczami z gestapo, udawanie butnego przedstawiciela „rasy panów” w czasie niemieckiej rewizji czy wreszcie wykupienie 21 żydowskich zakładników za kilogram złota to jednak tylko zarys historii Józefa Walaszczyka.

Złoto, które musiał zanieść do mieszkania w centrum Warszawy, zebrał w ciągu pięciu godzin. „Miałem wielu przyjaciół”– wyjaśnia. Wśród zakładników znajdowała się jego żydowska przyjaciółka, Irena Front. Została aresztowana, gdy poszła na spotkanie z innymi ukrywającymi się Żydami. Irenę uratował przed śmiercią co najmniej kilka razy. Ukrywał ją i jej znajome w swoim warszawskim mieszkaniu aż do końca wojny.

Poza tym uratował grupę kilkunastu osób, które najpierw zatrudnił w podwarszawskiej fabryce swojego kuzyna, a potem, w trakcie „ostatecznego rozwiązania” pomógł im ukryć się po aryjskiej stronie.

Irena oraz jej znajome przeżyły w mieszkaniu Józefa Powstanie Warszawskie. Samego Józefa, wysłanego wówczas przez AK poza Warszawę, nie było w mieście. Wyciągnął je już po powstaniu z obozu przejściowego w Pruszkowie. Irena po wojnie pozostała w Polsce.

Historie pomocy w okolicy

Więcej

Bibliografia

  • Józef Markiewicz, Wywiad z Józefem Walaszczykiem, Warszawa 10.12.2015
  • Justyna Owczarek, Wywiad z Józefem Walaszczykiem, Warszawa 26.06.2010
  • Archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego, 349, 1664
  • Gutman Israel red. nacz., Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, Ratujący Żydów podczas Holocaustu, Kraków 2009
  • Poirot-Delpech Bertrand, Wanda – siostra miłosierdzia, „Forum”, nr 21