Zmarł Eugeniusz Szyfner (1922-2017)

Mateusz Szczepaniak, 19 marca 2017
18 marca 2017 r. w wieku 94 lat zmarł Eugeniusz Szyfner, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Uroczystości pogrzebowe odbędą się 25 marca w Mielcu.

Eugeniusz Szyfner urodził się 29 grudnia 1922 roku w Tarnowie jako najstarszy syn Józefa i Katarzyny Szyfnerów. Ukończył Państwowe Gimnazjum i Liceum im. Stanisława Konarskiego w Mielcu, następnie studia administracyjne na Uniwersytecie Marii Skłodowskiej-Curie oraz studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Podczas II wojny światowej rodzina Szyfnerów mieszkała w Chorzelowie (województwo podkarpackie), gdzie od jesieni 1941 r. pomagali Żydom. Gdy w 1942 r. Niemcy przystąpili do likwidacji getta w pobliskim Mielcu, Katarzyna Szyfner udzieliła schronienia m.in. Jankielowi Hellerowi, Maksymilianowi Grossowi oraz Dawidowi i Matyldzie Zuckerbrodtom. Uczyniła to bez wiedzy męża, który w obawie o bezpieczeństwo rodziny, sprzeciwił się udzieleniu im pomocy. Pewnego razu odkrył w domu obecność Żydów, lecz udawał, że ich nie widzi. W ukryciu uciekinierów z getta pomógł Eugeniusz, który wykonał kryjówkę w kurniku, a następnie na strychu rodzinnego domu.

„Dlaczego podjąłem takie ryzyko? To było 13 września 1939 roku. Miałem wtedy 17 lat. Ktoś zawiadomił mnie, że Niemcy spalili Żydów w synagodze w Mielcu. Jak można ludzi spalić żywcem? Nie wierzyłem. Zrobiłem 7 kilometrów na piechotę. Doszedłem do tego miejsca i z przerażeniem stwierdziłem, że to była prawda. Postanowiłem wtedy, że muszę uratować każdego, kto zapuka do moich drzwi” – wspominał Eugeniusz Szyfner.

Maksymilian Gross pisał: „W tych ciężkich dla mnie czasach, poszukiwany przez gestapo i żandarmerię, p. Eugeniusz Szyfner i jego rodzina, udzielili mi zupełnie bezinteresownie pomocy, przechowując mnie i żywiąc, narażając się na karę śmierci. Zaznaczam, że poprzednio ani p. Eugeniusza Szyfnera, ani jego rodziny nie znałem, że pomoc tę, której zawdzięczam ocalenie życia, udzielono mi z czysto ludzkich pobudek, chcąc ratować życie prześladowanego, ściganego wówczas przez oprawców niemieckich człowieka”.

Wszyscy ukrywający się w domu Szyfnerów przeżyli wojnę. W sierpniu 1945 r. Jankiel Heller powrócił do Mielca, gdzie wkrótce został zamordowany podczas pogromu.

6 listopada 1996 r. Eugeniusz Szyfner i jego matka Katarzyna zostali uhonorowani tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. 17 marca 2016 r. w Zamku w Łańcucie – w dniu uroczystego otwarcia Muzeum Polaków Ratujących Żydów im. Rodziny Ulmów w Markowej – Pan Eugeniusz otrzymał z rąk Prezydenta RP Andrzeja Dudy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.


Zobacz: Sprawiedliwi odznaczeni przez Prezydenta RP w Łańcucie


Album „Polacy ratujący Żydów w czasie Zagłady. Przywracanie Pamięci”


Jego historia dostępna jest w okolicznościowym albumie „Polacy ratujący Żydów w czasie Zagłady. Przywracanie Pamięci”, wydanym w grudniu 2016 r. przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Kancelarię Prezydenta RP, Instytut Pamięci Narodowej oraz Muzeum Historii Żydów Polskich.

Eugeniusz Szyfner do ostatnich dni swojego życia spotykał się z młodzieżą, aby opowiadać o Zagładzie Żydów. Zmarł 18 marca 2017 r. w wieku 94 lat.