Krzysztof Dunin-Wąsowicz kończy 90 lat

KJ, 22 stycznia 2013
Krzysztof Dunin-Wąsowicz obchodzi dziś 90 urodziny. Jest profesorem historii, varsavianistą. W czasie wojny działał w konspiracji, był żołnierzem AK i pomagał Żydom, za co uhonorowano go tytułem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”.

Dunin-Wąsowicz pochodzi z Warszawy, z Żoliborza. Urodził się w 1923 roku, w rodzinie inteligenckiej. Ojciec był dziennikarzem, matka – pedagogiem i publicystką. Dunin-Wąsowicz ukończył żoliborskie gimnazjum i liceum im. Ks. Józefa Poniatowskiego. Maturę uzyskał w czasie wojny, jako uczestnik tajnego nauczania. Studiował na tajnych kompletach Uniwersytetu Warszawskiego, który ukończył w 1946 roku.

W czasie wojny działał w konspiracji – walczył w szeregach Armii Krajowej, był członkiem socjalistycznej organizacji „Płomienie”, udzielał pomocy ludności żydowskiej. Współpracował z Bundem i Radą Pomocy Żydom „Żegota”.

Cała jego rodzina zaangażowana była w pomoc Żydom. Żoliborski dom Dunin-Wąsowiczów był w czasie okupacji schronieniem dla wielu żydowskich znajomych. Janina, matka Krzysztofa, udzielała pomocy w prowadzonej przez siebie stołówce Rady Głównej Opiekuńczej na Żoliborzu. Ojciec, Władysław, jako skarbnik Tajnej Komisji Dziennikarskiej, rozdawał Żydom zapomogi.

Wśród osób, którym pomagali, znaleźli się m. in. Aleksander Artymowicz (prawdziwe nazwisko Moryc Gelber), rodzina Motyków (Teichorn) z Drohobycza oraz osoby przypadkowo trafiające do kuchni RGO, w tym także błąkające się po Żoliborzu dzieci żydowskie, które uciekły z getta.

Mimo pogróżek szantażystów Dunin-Wąsowiczowie kontynuowali działalność konspiracyjną. Po denuncjacji rodzina była więziona na Pawiaku, a Krzysztof i jego brat Marek wywiezieni zostali do obozu Stutthof.

Po wojnie profesor działał w Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej i PPS. Uczestniczył również w spotkaniach wolnomyślicielskiego Klubu Krzywego Koła (wśród których znajdował się również prof. Władysław Bartoszewski).

W 1982 roku Instytut Yad Vashem uhonorował Krzysztofa Dunina-Wąsowicza oraz jego matkę Janinę tytułem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”. W 2007 roku profesor został odznaczony przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, za udział w ratowaniu osób narodowości żydowskiej podczas II wojny światowej.

Historia pomocy Żydom udzielonej przez rodzinę Dunin-Wąsowiczów oraz fragmenty wywiadu z profesorem dostępne są tutaj.