Kolejne osoby uhonorowane w Ogrodzie Sprawiedliwych w Warszawie

Mateusz Szczepaniak, 5 czerwca 2017
Natalia Gorbaniewska, Jan Jelinek i Roberto Kozak zostali dziś uhonorowani w Ogrodzie Sprawiedliwych w Warszawie, gdzie posadzono pamiątkowe drzewa i odsłonięto poświęcone im kamienie. Od 2014 r. w Ogrodzie upamiętniani są bohaterowie XX i XXI wieku, którzy w obliczu totalitaryzmu i ludobójstwa mieli odwagę bronić godności człowieka, pomagać ofiarom czy występować w obronie prawdy. Takim osobom poświęcamy naszą nową wirtualną wystawę „Sprawiedliwi bez granic. Działania na rzecz godności i praw człowieka”.

Obejrzyj wirtualną wystawę „Sprawiedliwi bez granic”


W tym roku Komitet Ogrodu Sprawiedliwych w Warszawie zdecydował o przyznaniu honorowych tytułów rosyjskiej poetce i dysydentce Natalii Gorbaniewskiej, czeskiemu pastorowi Janowi Jelinkowi oraz argentyńskiemu dyplomacie Roberto Kozakowi.

Ogłoszenie nazwisk odbyło się 5 marca 2017 r. podczas uroczystej gali z okazji Europejskiego Dnia Pamięci o Sprawiedliwych w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.


Gala z okazji Europejskiego Dnia Pamięci o Sprawiedliwych


5 czerwca w Ogrodzie Sprawiedliwych na skwerze im. Generała Jana Jura-Gorzechowskiego w Warszawie odbyła się uroczystość uhonorowania bohaterów. Odsłonięcia pamiątkowych kamieni pod zasadzonymi drzewami pamiątkowymi dokonali bliscy i przyjaciele Sprawiedliwych.

Troszczyła się o ludzi żywych, a w szczególności wiele swojej troski poświęcała więźniom politycznym. W dzisiejszej Rosji są ludzie, którzy siedzą za kratami z motywów politycznych. Zdarzają się także przypadki torturowania. Myślę, że najlepszym sposobem dla uczczenie pamięci mojej matki byłoby uczynienie czegoś na rzecz tych więźniów politycznych ­– mówił syn Natalii Gorbaniewskiej, Jarosław.

Na poświęconym jej kamieniu wyryto napis: „Rosyjskiej poetce, więźniowi psychuszki, która niemal samotnie protestowała po sowieckiej inwazji na Czechosłowację, stając się symbolem wolnej Rosji”.

Jana Jelinka upamiętniono słowami: „Czeskiemu pastorowi, który na krwawym Wołyniu lat 40. Niósł pomoc prześladowanym ze wszystkich nacji, stających przeciwko sobie”.

Chciał, aby Kupiczów, gdzie był pastorem, nie był przyczółkiem walki, ale żeby było to miejsce biblijnego azylu, aby ludzie mogli tam znaleźć spokój i odpoczynek. Czy przyszedł Żyd, Niemiec, Ukrainiec, Rosjanin, czy Polak, ksiądz Jan Jelinek w swojej prostocie wiary po prostu wypełniał ewangeliczne poselstwo. Sądzę, że jest ono dzisiaj potrzebne. Każda parafia powinna być azylem, miejscem znalezienia miłości, bezpieczeństwa i pomocy. Każda parafia powinna być miejscem, gdzie ewangeliczne słowo będzie miało znaczenie. Jako chrześcijanie nadajmy sens ewangelicznemu poselstwu – zaapelował jego syn, ks. Mirosław Jelinek.

Ku pamięci Roberto Kozaka zapisano: „argentyńskiemu dyplomacie, ratującemu z poświęceniem dziesiątki tysięcy obywateli Chile, represjonowanych przez reżim Pinocheta”.

Historie uhonorowanych dziś Sprawiedliwych dostępne są w naszej nowej wirtualnej wystawie „Sprawiedliwi bez granic. Działania na rzecz praw i godności człowieka”, stworzonej we współpracy z Domem Spotkań z Historią. Jolanta Gumula, wicedyrektorka Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, mówiła: – W wystawie pokazujemy sylwetki osób uhonorowanych w Ogrodzie, jak również Sprawiedliwych wśród Narodów Świata oraz tych, którzy nieśli, bądź cały czas niosą pomoc potrzebującym w miejscach konfliktów na całym globie, m.in. na Wołyniu, w Rwandzie, Czeczenii, Syrii. Postawa Sprawiedliwych nie jest zależna ani od czasu, ani od konkretnego miejsca. Jest ogólnoludzka, potrzebna i obecna także dzisiaj.


Nowa wirtualna wystawa  „Sprawiedliwi bez granic”


Ogród Sprawiedliwych w Warszawie, otwarty 5 czerwca 2014 roku, jest wzorowany na istniejącym od trzynastu lat Światowym Ogrodzie Sprawiedliwych w Mediolanie. Do tej pory w Warszawie uhonorowani zostali: Władysław Bartoszewski, Marek Edelman, Magdalena Grodzka-Gużkowska, Petro Hryhorenko, Jan Karski, Antonia Locetelli, Nelson Mandela, Hasan Mazhar, Tadeusz Mazowiecki, Witold Pilecki, Anna Politkowska i ks. Jan Zieja. 

Patrząc na postawy i działania wszystkich tych osób, można powiedzieć, że składają się one na uniwersalną i indywidualną odpowiedź wobec zła. Zła przeszłego i przyszłego – powiedział dyrektor Ośrodka Karta i przewodniczący Komitetu Ogrodu Sprawiedliwych w Warszawie, Zbigniew Gluza.


Zobacz relację wideo z uroczystości w Ogrodzie Sprawiedliwych