Barack Obama weźmie udział w uroczystości odznaczenia polskich Sprawiedliwych
Uroczystość będzie wyjątkowa, ponieważ pierwszy raz w historii honorowania Sprawiedliwych wśród Narodów Świata odbędzie się ona w Stanach Zjednoczonych i po raz pierwszy weźmie w niej udział Prezydent USA. Inicjatorami wydarzenia z udziałem Baracka Obamy byli dyrektor Instytutu Yad Vashem Avner Shalev oraz Ambasador Izraela w USA Ron Dermer. Ceremonia organizowana jest przez Ambasadę Izraela, Yad Vashem oraz American Society for Yad Vashem.
Podczas uroczystości pośmiertnie uhonorowani zostaną Amerykanie – Roddie Edmonds i Lois Gunden oraz polskie małżeństwo – Maryla i Walery Żbijewscy. Medale i dyplomy przyjmą bliscy odznaczonych. Barack Obama wygłosi przemówienie. Wydarzenie będzie transmitowane na żywo na stronie Yad Vashem o 18:00 czasu lokalnego: http://www.yadvashem.org/27th/ceremony_ran.asp
Edmonds, starszy sierżant armii amerykańskich, brał udział w lądowaniu sił zbrojnych w Europie i trafił do niemieckiej niewoli. W styczniu 1945 roku żydowskim więźniom obozu jenieckiego, w którym przebywał, nakazano zgłosić się do władz obozowych. Sierżant Edmonds, wiedząc, że najprawdopodobniej zostaną oni wysłani na śmierć, zmobilizował innych więźniów do wspólnego zgłoszenia się. „Wszyscy jesteśmy Żydami”, powiedział nadzorcom obozu w imieniu zgromadzonych. Niemcy, nie widząc jak postąpić, odstąpili od swoich planów wobec żydowskich więźniów.
Lois Gunden, Amerykanka z Indiany, nauczycielka francuskiego, w 1941 roku zgłosiła się na ochotnika do pracy w południowej Francji. W miejscowości Canet Plage założyła dom opieki, który stał się miejscem schronienia dla wielu dzieci, w tym także żydowskich. Niektóre z nich pomogła przemycić z pobliskiego obozu dla internowanych Rivesaltes. Nakłaniała rodziców dzieci, by oddali je jej pod opiekę, ratując tym samym przed deportacją.
Maryla i Walery Żbijewscy pomogli w ocaleniu Elżbiety Ferster w Warszawie. Dziewczynka wraz ze swoją mamą Janiną zdołały uciec z getta tuż przed jego wielką akcją likwidacyjną latem 1942 roku. Początkowo ukrywały się u rodziny Kucharskich (także Sprawiedliwych). Janina Ferster miała fałszywe dokumenty i mogła postarać się o wynajęcie mieszkania. Na czas poszukiwań, jej córka Elżbieta ukrywana była przez małżeństwo Żbijewskich.
