Zmarł Israel Gutman
Rodowity warszawiak, urodził się 20 maja 1923 r. Uczestniczył w powstaniu w getcie jako żołnierz Żydowskiej Organizacji Bojowej; odniósł rany. Trafił potem do niemieckich obozów koncentracyjnych: Majdanka, Auschwitz i Mauthausen-Gusen.
Polskę opuścił na stałe w 1946 r. W Palestynie dołączył do kibucu Lehawot Habaszan, do którego przynależał przez 25 lat. Ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Hebrajskim, stając się specjalistą od dziejów Zagłady i żydowskiego ruchu oporu. Wystąpił jako świadek na procesie zbrodniarza hitlerowskiego Adolfa Eichmanna w 1961 r. Związany się z jerozolimskim Instytutem Yad Vashem, pełnił tam m. in. funkcję głównego historyka, szefa międzynarodowego zespołu badającego historię Zagłady oraz doradcy do spraw akademickich; pracował aż do 2011 r. Był profesorem historii na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie. Należał również do komitetu naukowo-badawczego waszyngtońskiego Muzeum Pamięci Holokaustu.
Znana była jego aktywność w sprawach polskich. Doradzał Rządowi RP w sprawach związanych z tematyką Zagłady, a w latach 2000–2012 był wiceprzewodniczącym Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej. W 1995 r. otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego. Pełnił funkcję redaktora wydanej także po polsku fundamentalnej „Księgi Sprawiedliwych wśród Narodów Świata”. Nie tylko imponował doskonałą znajomością polszczyzny i kultury polskiej, ale też żył na bieżąco sprawami naszego kraju, stale sprawdzał nawet aktualną pogodę w Warszawie.
Israel Gutman uczestniczył aktywnie w tworzeniu Muzeum Historii Żydów Polskich. Angażował się w różne etapy powstawania wystawy głównej, konsultował, doradzał, a w szczególności współuczestniczył w tworzeniu przyszłych galerii poświęconych Zagładzie i okresowi powojennemu.
