Maria Piechotkowa laureatką Nagrody im. Ireny Sendlerowej
Laureatka odebrała nagrodę przyznawaną przez fundację Taube Philantrophies podczas ceremonii, która odbyła się 16 września 2016 r. w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, pod zrekonstruowanym sklepieniem synagogi w Gwoźdźcu.
Nagrodę wręczyła Shana Penn, dyrektor wykonawcza fundacji Taube Philantrophies.
„To nie przypadek, że spotkaliśmy się dziś we wnętrzu tej wspaniałej repliki, pod drobiazgowo odwzorowanym, malowanym sklepieniem”– powiedziała Shana Penn. „Chcemy uhonorować Marię Huber-Piechotkę właśnie w tym miejscu, bo powstanie tej repliki, a także odrodzenie żydowskiej kultury w obecnej Polsce, którego ta konstrukcja jest przykładem, nie byłoby możliwe bez pionierskiej wizji, pasji i oddania, z jakimi przez dekady Maria Piechotka oraz jej zmarły mąż, Kazimierz, prowadzili swoje badania. Państwo Piechotkowie uratowali drewniane synagogi od całkowitego zapomnienia, zachowując pamięć o ich architektonicznym znaczeniu i pięknie. Zapewnili tym samym należne im miejsce w polskiej i żydowskiej historii oraz kulturze na wiele pokoleń”.
„Polacy i Żydzi, zarówno mieszkający w Polsce, jak i poza jej granicami, mają wielki dług wobec państwa Piechotków za ich historyczny wkład w przywracanie i umacnianie pamięci o drewnianych synagogach, które stanowią reprezentację żydowskiego dziedzictwa w Polsce. Swoje zaangażowanie i wiedzę przekazali kolejnym pokoleniom studentów architektury, sztuki, historii, religii i kultury. Dzięki ich pracy Żydzi i Polacy mogą wspólnie odczuwać dumę ze swojej kultury”– dodała Shana Penn.
Maria Piechotka brała udział w Powstaniu Warszawskim. Już w 1944 r. rozpoczęła pracę nad dokumentowaniem szczegółów architektonicznych zniszczonych budynków, ze szczególnym uwzględnieniem drewnianych synagog. Wspólnie ze swoim mężem Kazimierzem Piechotką napisała szereg książek poświęconych tej tematyce. Opublikowana w 1957 r. pozycja Bramy nieba. Bożnice drewniane na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej była przełomowym dziełem w swojej dziedzinie. W 2000 r. Żydowski Instytut Naukowy YIVO przyznał Marii Piechotce oraz jej mężowi Nagrodę im. Jana Karskiego i Poli Nireńskiej.
„Dzięki swojej przełomowej wizji wielokulturowej Polski Maria Piechotka wywarła niezwykle znaczący i długotrwały wpływ na polskie społeczeństwo, przyczyniając się tym samym do zachowania bogactwa żydowskiego dziedzictwa w Polsce” – powiedział Tad Taube, prezes Fundacji Taube Philantrophies oraz Konsul Honorowy Rzeczypospolitej Polskiej w San Francisco. „Przełomowe i pionierskie badania państwa Piechotków stanowią niewyczerpane źródło inspiracji dla wielu pokoleń uczonych i architektów zajmujących się studiami nad drewnianymi synagogami”.
W ceremonii przyznania nagrody uczestniczyli także Ewa Czerniawska, reprezentująca prezydenta RP Andrzeja Dudę oraz Sekretarza Stanu – Szefa Gabinetu Prezydenta RP Adama Kwiatkowskiego; Rafał Perl, reprezentujący Ministerstwo Spraw Zagranicznych; Naczelny Rabin Polski Michael Schudrich; synowie Marii Piechotki, Michał i Maciej Piechotka, obaj pracujący obecnie jako architekci, oraz Katarzyna Zachwatowicz, przyjaciółka laureatki i córka architekta Jana Zachwatowicza, który był autorem koncepcji powojennej odbudowy Warszawy, w szczególności Starego Miasta, a także mentorem Marii i Kazimierza Piechotków.
O Nagrodzie im. Ireny Sendlerowej
Nagroda im. Ireny Sendlerowej została ustanowiona w 2008 r. przez fundację Taube Philanthropies, aby upamiętnić Irenę Sendlerową – polską pielęgniarkę, która w latach Zagłady ratowała dzieci z warszawskiego getta. Nagroda jest wręczana obywatelom Polski, którzy w znaczący sposób przyczynili się do zachowania i odnowienia żydowskiego dziedzictwa w kraju.
Nominacje do nagrody rozpatrują członkowie rady doradczej fundacji Taube Philathropies i czołowi przedstawiciele żydowskiego życia kulturalnego w Polsce. W gronie osób nagrodzonych w poprzednich edycjach znaleźli się: Janusz Makuch, dyrektor Festiwalu Kultury Żydowskiej w Krakowie (2008), Jan Jagielski, pracownik Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma (2009), były prezydent Aleksander Kwaśniewski (2010), zmarła Magda Grodzka-Gużkowska, która ryzykowała życie, pomagając Irenie Sendlerowej w ratowaniu żydowskich dzieci z warszawskiego getta (2011), wybitne badaczki: prof. dr Maria Janion i dr Jolanta Ambrosewicz-Jacobs (2012), Bogdan Zdrojewski, minister kultury i dziedzictwa narodowego i Hanna Gronkiewicz-Waltz, prezydent Warszawy (2013), Małgorzata Niezabitowska, pisarka i dziennikarka, Tomasz Pietrasiewicz, dyrektor Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” (2014), Krzysztof Czyżewski, dyrektor Fundacji Pogranicze oraz nieżyjący już dr Jan Kulczyk, Znamienity Darczyńca Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN (2015).
