Azyl Żabińskich

Przed wojną Jan Żabiński był dyrektorem warszawskiego ogrodu zoologicznego. Tam podczas okupacji hitlerowskiej trafiali uciekinierzy z getta. ZOO znajdowało się w punkcie ze wszech miar narażonym na kontrole, to jednak okazało się jego atutem, ponieważ nikt nie podejrzewał, by ktoś w takiej sytuacji odważył się łamać narzucone przez okupanta zasady i ryzykować własnym życiem. Także w domu Żabińskich, który znajdował się przy ulicy Ratuszowej, byli ukrywani Żydzi. Janowi Żabińskiemu udało się wydostać z warszawskiego getta m. in. żonę i córkę jego przyjaciela prof. Szymona Tenenbauma oraz siostrę Kazimierza Kramsztyka.

Później zaczęli zgłaszać się do Żabińskich inni ludzie, którym udało się wyjść za mury, bądź też ci, którzy po stronie aryjskiej musieli zmienić kryjówkę. Takie osoby kierowała też do państwa Żabińskich Rada Pomocy Żydom „Żegota”. Były wśród nich przedwojenna dziennikarka Rachela Auerbach i słynna rzeźbiarka Magdalena Gross. Ci bohaterowie drugiej wojny światowej udzielili także pomocy m. in. Maurycemu  Pawłowi Fraenkelowi, Reginie Kenigswein z d. Sobol, Samuelowi Kenigswein,Eugenii Sylkes, Marceli Lewi-Łebkowski, Marysi Aszerównie, Leonii Tenenbaum, Irenie Tenenbaum. Poza Żydami Żabińscy ukrywali żołnierzy AK i działających w konspiracji harcerzy. „Jestem Polakiem-demokratą. Czyny moje były i są konsekwencją pewnego nastroju psychicznego w wyniku wychowania postępowo-humanistycznego” – pisał o sobie Jan Żabiński. Jan i Antonina Żabińscy otrzymali tytuł„Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” 7. września 1965 roku. 

Obejrzyj wirtualną wystawę „Dom pod zwariowaną gwiazdą” o Żydach ukrywających się w warszawskim ZOO.