W twardej oprawie – o „Frascati” Ewy Kuryluk

Maria Zawadzka, 16 listopada 2016
Rozpoczyna się cykl spotkań literackich warszawskiej Gminy Żydowskiej „W twardej oprawie – o książkach na Twardej”. Cykl zainicjuje wieczór autorski Ewy Kuryluk zatytułowany „Spacer po Frascati”. Tytuł spotkania jest jednocześnie tytułem wydanej w 2009 roku książki Ewy Kuryluk, w której autorka opisuje losy swojej polsko-żydowkiej rodziny. Spotkanie odbędzie się 7 października 2010 roku o godzinie 19.00 w Synagodze im. Nożyków w Warszawie. Poprowadzi je Mladen Petrov – dziennikarz, członek warszawskiej społeczności żydowskiej.

„Frascati” jest książką  poświęconą nieżyjącym już członkom rodziny pisarki. Kuryluk pisze o ojcu Karolu, który otrzymał tytuł „Sprawiedliwy wśród Świata”. Wspomina brata, który na szpitalnych korytarzach błagał o eutanazję. Powtarza słowa matki, która twierdziła, że kliniki psychiatryczne przypominają jej getta. To literatura osobistego wyznania, której tłem staje się zagłada Żydów w Polsce, stosunki polsko-żydowkie i Sprawiedliwi wśród Narodów Świata.

Karol Kuryluk otrzymał tytuł „Sprawiedliwy wśród Świata” pośmiertnie, w 2002 roku. Podczas drugiej wojny światowej organizował ucieczki z lwowskiego getta – szukał kryjówek, starał się o aryjskie papiery. Udzielił pomocy między innymi Peppie Frauenglas i jej dwom synom Józefowi i Marianowi. Należał do PPR-u i delegatury AK. Po wojnie był Ministrem Kultury i Sztuki (1956–1958) oraz ambasadorem w Austrii (1959–1964). Opowiadał się za liberalizacją kultury i otwarciem na Zachód. Był członkiem PZPR. Przed wojną założył „Sygnały” – w latach 1933-39 pełnił funkcję redaktora naczelnego tego pisma. Był dziennikarzem, wydawcą i społecznikiem. Zmarł w Budapeszcie 9 grudnia 1967 roku.

Ewa Kuryluk jest malarką, historyczką sztuki i pisarką. Miała ponad 40 wystaw indywidualnych i 60 zbiorowych. Jest autorką powieści autobiograficznych, których ważnym elementem jest problem Zagłady Żydów. Dwukrotnie nominowana do Nagrody Literackiej „Nike”.

Dwa dni przed spotkaniem z cyklu „W twardej oprawie – o książkach na Twardej”, 5 października o godzinie 18 w Empiku Megastore przy Marszałkowskiej 116/122 odbędzie się dyskusja „Ocaleni i Sprawiedliwi w literackim świadectwie” na 100-lecie urodzin Karola Kuryluka z udziałem Ewy Kuryluk, dr. Jacka Leociaka i Wilhelma Dichtera. Spotkanie poprowadzi Anna Bikont. Otworzy ono cykl spotkań organizowanych  w ramach projektu „Polscy Sprawiedliwi – Przywracanie pamięci” przy Muzeum Historii Żydów Polskich.