Obchody 64. rocznicy pogromu kieleckiego

Maria Zawadzka, 16 listopada 2016
W poniedziałek 5 lipca 2010 o godz. 12:00 odbyła się w Kielcach uroczystość odsłonięcia odnowionego grobowca ofiar pogromu kieleckiego, będąca częścią obchodów 64. rocznicy tego tragicznego wydarzenia, organizowanych przez Stowarzyszenie im. Jana Karskiego. Odsłonięcie grobowca poprzedził Marsz Pamięci, w którym wzięło udział około 250 osób. Jego uczestnicy wyruszyli spod pomnika „Menora” i przeszli ulicami Kielc, by upamiętnić Żydów zamordowanych w 1946 roku.

Nowy grobowiec ku czci ofiar pogromu powstał z inicjatywy prezesa Stowarzyszenia im. Jana Karskiego, Bogdana Białka. Podczas uroczystości przemówienia wygłosili prezydent Kielc Wojciech Lubawski, Bogdan Białek oraz Michael Schudrich, Naczelny Rabin Polski. Ambasador Izraela w Polsce Zvi Rav-Ner powiedział: „Przyjeżdżamy tu pamiętać o tych dramatycznych wydarzeniach, bo pamiętać trzeba. Ale też trzeba mówić o tych Sprawiedliwych wśród Narodów Świata – a Polaków jest najwięcej, ponad 6200 – którzy z narażeniem własnego życia ratowali życie Żydów”. Pod kamienicą przy ul. Planty 7/9, gdzie 64 lata temu doszło do pogromu, odczytano nazwiska zamordowanych a następnie poprowadzono wspólną modlitwę, w której uczestniczyli żydzi oraz duchowni różnych wyznań chrześcijańskich. Następnie, pod pomnikiem Jana Karskiego odbyła się modlitwa duchownych katolickich pod przewodnictwem ks. Manfreda Desleaersa. Później zgromadzeni udali się na teren dawnego cmentarza żydowskiego, gdzie odsłonięto pomnik. Prace porządkowe na cmentarzu wykonali osadzeni w kieleckim areszcie śledczym, w ramach programu "Tikkun - naprawa", czyli polsko-izraelskiej akcji Służby Więziennej mającej na celu zachowanie dziedzictwa żydowskiego w Polsce.

Stowarzyszenie im. Jana Karskiego powstało w marcu 2005 roku jako kontynuacja Obywatelskiego Stowarzyszenia „Pamięć – Dialog – Pojednanie”. Działa na rzecz rozwoju dialogu polsko-żydowskiego, upowszechniania postaw otwartości i tolerancji, a także zachowania polskiego dziedzictwa narodowego. Stowarzyszenie, którego siedziba znajduje się w Kielcach, stara się też przeciwdziałać wszelkim formom rasizmu, antysemityzmu i ksenofobii. Jego prezesem jest Bogdan Białek, członek Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów. Pośród inicjatyw Stowarzyszenia należy wymienić – oprócz organizacji obchodów kolejnych rocznic pogromu kieleckiego – ufundowanie pomników Jana Karskiego oraz Menory. Stowarzyszenie prowadzi też działalność edukacyjną, w 2005 roku wydało książkę Henryka i Zbigniewa Pawelców „Na rozkaz serca”, a w 2007 roku zbiór „Listy z getta”. Patronem Stowarzyszenia jest Jan Karski, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, legendarny kurier polskiego podziemia w czasie drugiej wojny światowej, świadek Holocaustu.