Konferencja naukowa o Zofii Kossak-Szczuckiej

Maria Zawadzka, 16 listopada 2016
Fundacja im. Zofii Kossak organizuje konferencję naukową zatytułowaną „Obecność Zofii Kossak w sferze dydaktycznej w Polsce?”.

Konferencja odbędzie się 23 października o godz. 10:00 w Górkach Wielkich. Stanie się częścią obchodów IV Dni Zofii Kossak w Górkach Wielkich  (22-23 października 2010 roku), podczas których nastąpi otwarcie Centrum Kultury i Sztuki „Dwór Kossaków” w Górkach Wielkich.

Uczestnicy konferencji będą próbowali odpowiedzieć na pytanie, jakie miejsce zajmuje postać Kossak-Szczuckiej we współczesnym procesie dydaktycznym.  

Centrum Kultury i Sztuki „Dwór Kossaków”, w którym odbędą się obrady, powstało w dworze należącym do rodziny Zofii Kossak-Szczuckiej.  Głównym  celem nowopowstałego ośrodka jest próba ożywienia dyskursu poświęconego Sprawiedliwej, a także popularyzacja bogatej historii dworu, w którym mieści się Centrum.

Zofia Kossak-Szczucka, Sprawiedliwa wśród Narodów Świata, stanowi sztandarowy przykład głęboko religijnej katoliczki, która – mimo że przed wojną pisała o Żydach w sposób zdecydowanie krytyczny i oskarżana była o antysemityzm – podczas okupacji ryzykowała własne życie, by ich ratować.

W latach trzydziestych pisarka ogłosiła kilka artykułów w „Prosto z mostu” i „Kulturze”, gdzie pisała, że Żydzi są wrogami państwa polskiego i że sprawa żydowska nie ma charakteru religijnego, tylko rasowy.

W czasie drugiej wojny światowej Zofia Kossak-Szczucka, mieszkająca wówczas w Warszawie, zaangażowała się w działalność konspiracyjną. Współpracowała z pismami „Polska Żyje”, „Znak” i z „Biuletynem Informacyjnym”. W lecie 1941 roku współtworzyła Front Odrodzenia Polski, tajną organizację katolicką, będącą kontynuacją przedwojennej Akcji Katolickiej.

Prawdopodobnie w drugiej połowie 1941 roku zaczęła pomagać Żydom, choć nie wiadomo dokładnie, ilu i w jakich okolicznościach przyszła z pomocą osobiście. W sierpniu 1942 roku napisała ulotkę „Protest”, w której wzywała katolików do protestowania przeciw Zagładzie Żydów.

Zofia Kossak-Szczucka i Wanda Krahelska powołały we wrześniu 1942 roku Komitet Pomocy Żydom, przekształcony w grudniu tego samego roku w Radę Pomocy Żydom „Żegota”.

We wrześniu 1943 pisarka została aresztowana i trafiła do więzienia na Pawiaku, a następnie do Auschwitz (książka „Z otchłani” opisuje jej przeżycia w obozie).

W kwietniu 1944 roku deportowano ją ponownie na Pawiak. Została skazana na karę śmierci, ale Delegatura Rządu wpłaciła za nią okup i Kossak-Szczucka opuściła więzienie w lipcu 1944 roku. Wkrótce wzięła udział w powstaniu warszawskim.

W 1945 roku trafiła do misji Polskiego Czerwonego Krzyża w Londynie. Pozostała na emigracji przez 12 lat, kontynuując pracę pisarską.

W 1957 Kossak-Szczucka wróciła do Górek Wielkich. Zmarła w 1968 roku w Bielsku-Białej. W 1982 roku została pośmiertnie uhonorowana tytułem „Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata”. Więcej o Zofii Kossak-Szczuckiej